Home » Famyljes » Tuinen, van » Genealogy Van Tuinen

GENEALOGY VAN TUINEN

Dizze genealogy kaam ta stân n.o.f. it opsetten fan ’e Kolleksje Van Tuinen, dy’t noch aloan útwreide wurdt. De namme farieart fan Van Tuin, Van Tuinen, Van Tunen, Van de Tuin, Van der Tuin, Tuinenga, Tuininga en Tuinstra. Apart dat yn dit laach allinne de namme Van Tuinen op ’en doer oerbliuwt.
Stamfader Piter Jabiks van Tuinen (II.1) sil syn fan ûntliend ha oan syn berop as gernier, mooglik boude er meast griente.
De beneamingen túnker en gernier waarden trouwens wol trochinoar beuzige. Gâns neiteam docht de namme eare oan. De Ingelumer Van Tuinens wrotte harsels op fan arbeider ta gernier en in telch dêrút, Reimer (VI.3), is neist dichter ek túnker – of oarsom – op it ydyllyske foarâlderlike lân fan syn pake Reimer op Fjouwerhûs ûnder Bitgum, dêr’t er in sin by hat.
Sibben binne túnder yn it túnkersdoarp by útstek: Berltsum, dêr’t Jabik Sybrens van Tuinen (V.1) foarsitter is fan ’e Provinciale Vereeniging van Veilingen en syn soan Sybren (VI.1) foarsitter fan De Afslag, de Berltsumer feiling. Har neiteam hat dêr oant hjoeddedei bloeiende hofkersbedriuwen.
Yn ’t Bildt bodzje de Van Tuinens op ’e swiere klaai by de boer yn ’e Westhoek ûnder St.-Jabik. It útstrûpen fan ’e arbeiders nimt dêr sokke skrinende foarmen oan, dat de misstannen yn oparbeidzjen bestriden wurde. Gêrm van Tuinen (IV.3) lûkt mei syn folk it foartou dêrta en wurdt foarsitter fan Broedertrouw
. In iepen fjild ropt noch hyltyd om risping fan ûndersyk oangeande dizze losse arbeider, dy’t ek ûndernimmer is: fisker, kastlein en evensagoed allyksa drankbestrider.
Sjoch hjirûnder ek de § Onder en boven de stand en § Wat bin’ de achtergrônden?

Underskate lagen nimme prinsipiële stânpunten yn. Beide stagen stappe út de frijsinnich Herfoarme Tsjerke. De iene staach omdat dy méár leaut, de oare omdat dy nét mear leaut. De ‘Mannenbroeders’, de ortodokse Van Tuinens fan it Aldlân, gean mei de Ofskieding, leauwe yn it ferlossend bloed fan Jezus Kristus – har Biltse anargistise bloedbroeders, binne fan Broedertrouw, bekeare har ta de sosjaal-anargist Domela, de god fan ’e Westhoek, ‘ôns ferlosser’.
De folle neven Sybren Jabiks te Bitgum (IV.1) en Gêrm Dirks te St.-Jabik stean wat ideeën oangiet streekrjocht tsjininoar oer. Sybren stiet foaroan by de grifformearde Mannenbroeders, Gêrm by Broedertrouw. Beide ha sa’t skynt mien dat se net de Mammon tsjinje wolle.

Kamp wurdt ek levere yn ’e oarlochsjierren troch de fersetlju Sybren (VI.2), Reimer (VI.3) en Jikke van Tuinen (VI.4). Deselden bejouwe har yn har freedsume striid foar it Frysk-eigene, lykas ek Jikke har man Taco Kingma.

Dit is wurk yn útfiering. Ferbetteringen sjocht ús stichting graach temjitte. En oanfullingen -lykas foto’s, dokuminten, anekdoates, bedriuwsynformaasjeen fansels genealogyske gegevens, benammen by generaasje IV en fierder nei de aktualiteit fan no:
info@erfgoed-fundaasje.nl.

Gêrm van Tuinen foorsitter fan Broedertrouw, foor syn herberg De Salm.
In ’t openluchtspel De Golf fan Onrust, fan Simy Sevenster (2022) het-y de hoofdrol.
Foto: H. Sannes, Geschiedenis van Het Bildt, Deel IIIB, bladsy 380A

Undersyk:
-Erfgoed Fundaasje
-Sytse Hotzes Buwalda (Bildtse geskidenis).
Met metwerking fan Stichting Bildts Aigene. Op 21 septimber 2022 hewwe ’t Bildts Aigene en Sytse Buwalda skriftlik toestimming geven om foto’s en teksten over te nimmen út de hieronder noemde publikasys fan hur, werfoor ôns hartlike dank.
Bij Bildtstaligen wort ’t Bildts brúkt.

Sjoch:
-Hotze Buwalda, Lezing over Domela Nieuwenhuis, houwen op 24 novimber 2019 in de Van Harenskerk in St.-Anne.
-Sytse Hotzes Buwalda, Geskidenis fan de Bildtse Waddenfisserij, Stichting Ons Bildt, St.-Anne, 1986
-Sytse Hotzes Buwalda, Froubuurt, Ouwe-Syl en Nije-Syl in beeld, ansichten en foto’s út ’e fersameling fan H.S. Buwalda fan tekst foorsien deur S.H. Buwalda, Stichting Ons Bildt, St.-Anne, 1986
-Sytse Hotzes Buwalda, St.-Jabik en Ouwe Dyk in beeld, ansichten en foto’s út ’e fersameling fan H.S. Buwalda fan tekst foorsien deur S.H. Buwalda, Stichting Ons Bildt, St.-Anne,1984
-Hartman Sannes, Geschiedenis van het Bildt (beschreven in haar verband met de algemene historie van Friesland), Deel I-IIIB, T. Wever, Franeker, 1956
-Johan Frieswijk, Om een beter leven – strijd en organisatie van de land- en veen- en zuivelarbeiders in het noorden van Nderland (1850-1914), Fryske Akademy, Ljouwert, 1989
-Johan Frieswijk, Domela Nieuwenhuis, een romantische revolutionair, Uitgeverij Noordhoek, 2019
-Taco Kingma, Bitgum – skiednis fan Bitgum en Bitgummole, Fryske Akademy, Ljouwert, 1988
-Taco Kingma, In slach om troch âld Bitgum en Bitgummole – In beskriuwing fan buorrens en huzen mei hûsnûmers en kaarten en de eardere wetterskippen, Skiednisboekkommisje, Bitgum, 1991
Jan A. Stap, Het ontstaan en de werking der vereeniging ‘‘Broedertrouw’’ te St. Jacobi-Parochie (gemeente Het Bildt), J. Kuiken Jz., St.-Anne, jan. 1891
Sjoch:
Jan Stap
Gerben van Tuinen
Golf fan Onrust
-Bildts Aigene, Van Aartsma tot Zwalua – Soek ônder: Jan Stap, Gerben van Tuinen
Kike na kikys – ’t Bildt in de twintigste eeuw, bijnander fandeld deur de Stichting Ons Bildt en ’t Bildts Dokumintasysintrum, Stichting Ons Bildt, no 32, St.-Anne, 2000
Stambeamke Van Tuinen
Kertiersteat Piter van Tuinen

* = berne/geboren/born
~ = doopt/baptized
x = troud/married
w.m.=wennet mei/weunt met/living together
sk=skieden/skaiden/divorced
† = ferstoarn/fersturven/deceased
[] = begroeven/buried
§ =anekdoate/meidieling/tafoeging; wêrjûn yn grien/weergeven in groen
KO = Kristlik Ofskieden/Kristlik Grifformeard
G = Grifformeard
GK = Gyn Kerkgenoatskap
GT = Gjin Tsjerkegenoatskip
NH = Nederlânsk Herfoarmd
Alde Maaie – Ouwe Maai
Wat is in stambeam?
Wat is in genealogy?
Wat is in stamrige/stamreeks?


GENERAASJE I
I Jacob Pieters * om 1750 hinne; wennet ûnder Stiens;
Jabik is mooglik in soan fan Pieter Jacobs, fan Feinsum, x Froubuorren 23-2-1745 Simkje Walings, fan Froubuorren
Jabik x omstrings 1772 Maaike Jans
Maaike x 1? Feinsum 25-12-1766 Jelger Minnes, hy fan Feinsum, hja fan Froubuorren.
It is net wis oft it by dit houlik om deselde Maaike giet.
Bern:
1 Pieter Jacobs van Tuinen, folget II.1

Froubuurt in ’e 18 eeuw, at Piter Jabiks fan Tunen en Maartsy Dirks Kúk dêr húshouwe

GENERAASJE II
II.1 Pieter Jacobs van Tuinen (in 1811 tekent hij: Van de Tuin; in 1828: Tuinenga; ok: Pyter, Pytter) * onder Stiens 4-11-1771 ~ Froubuurt 20-1-1772 † Froubuurt 19-4-1836, húsnr 99, 64 jaar; NH; erbaaier te Froubuurt, weunt met syn trouwen ônder Fainsum, in 1807 te Froubuurt bij de môln; in 1811, ’15, ’17, ’19 gernier in Froubuurt; in 1833, ’35 en bij syn fersterven dêr weer erbaaier;
x Froubuurt 12-5-1799, 27 en 19 jaar, Maartje Dirks Kuik (ok: Maatje; halfsuster fan Tettsy, de mim fan hur skoansoan Alle) * Froubuurt 1-3-1780 ~ dêr 2-4-1780 † dêr 23-4-1833, 53 jaar; NH; bij fersterven werkfrou te Froubuurt; dr fan Dirk Dirks Kuik, in 1811 môlnersfaint te Froubuurt, en Rinske Gerrits Gelder
Piter ferkoopt op 29-10-1825 ’n huus te Froubuurt an Folkert Aukes Andringa te Fainsum; koopsom: f 450,00; netaris: Wytze Kuypers te Froubuurt; repertwaar: 134004; aktenr: 00003

Wapen Kuik.
Ok: Kuyk, Kuijk, Cuyck, Cuycken

§ NADER ONDERSOEK
Dit is ’t wapen met de drie êgen fan ’e Kúks op ’t Bildt. ’t Ston op ’e grafserk fan Maartsy Dirks Kúk te Ingelum, sien Genealogy Koopal/Koopmans IV.2.
Sechy út ’e folksmônd: Drie êgen en ééén maid, dêr hè ’k rôndgaar foor laid, dat sait ôns aigen staige ouwe hait.
De stamreeks fan Maartsy loopt tebek tot Jan Gerryts Cuyck, boer te St.-Anne, † dêr 1551, sien: Kertiersteat Piter van Tuinen nr 33 en feerder tot nr 4288. Jan waar een fan ’e eerste inpolderaars.


De foorouders fan ’e Van Tuinens in manlike lijn, fan hait op seun, binne met wissighyd tot nou toe niet feerder traseerd tot omstreeks 1750. Nader ondersoek sou meer opsmite kinne. Dat wil Erfgoed Fundasy bra doen – foor ’n kostpryssy, at ’t lyksoa kin: info@erfgoed-fundaasje.nl

Kines:
1 Jacob Pieters van Tuinen, folget III.1

2 Rinske Pieters van der Tuin (ok Van Tuinen en Tuinenga) * Froubuurt 28-11-1804 ~ dêr 6-1-1805 † dêr 14-12-1864, 60 jaar, twee dagen na Faike; NH; Rinske kin bij hur trouwen niet skrive; bij trouwen maid te Froubuurt, dêrna dêr bouboerin;
x St.-Anne 18-6-1828, ônder huwliksefoorwaarden, 33 en 23 jaar, Feike Joukes van Schepen * Froubuurt 20-2-1795 ~ dêr 29-3-1795 † dêr 12-12-1864, 69 jaar; NH; bij syn eerste huwlik boerefaint te Froubuurt, sil wel bij syn eerste wiif Kinke weze, derna bouboer te Froubuurt (nr 82; Froubuurt nr 17; 24.150 ha.); 1832-1846 folmacht foor waterskap ’t Oud Bildt foor Froubuurt; 1857-1862 dyksfolmacht ’t Oud Bildt; 1828-1832 kerk- en aarmfoogd te Froubuurt; sn fan Jouke Feikes (postúm Van Schepen, befoorbeeld in ’e sterfakte fan Faike) en Hyke Jans;
Feike x 1 St.-Anne 7-10-1821, 26 en 48 jaar, Kinke Aukes Oostringa (in doopboek: Kingke) * Froubuurt omstreeks 1773 ~ Froubuurt, op belidenis, 2-5-1799 † dêr 2-10-1827, huusnr 99, 54 jaar; bouboerin te Froubuurt; dr fan Auke Syberens en Klaaske Jans, bouboeren te Froubuurt en St.-Anne;
Kinke x 1 Froubuurt 10-6-1798 Gerrit Arjens Slim * Froubuurt 7-11-1771 ~ dêr 15-12-1771 † dêr 28-8-1818, nr 99, 46 jaar; bouboer te Froubuurt, dêr kerk- en aarmfoogd; sn fan Arjen Cornelis Slim en Minkje Gerrits, bouboeren te Froubuurt
3 Maaike Pieters van Tuinen (by ~ Maayke) * Froubuurt 6-10-1807 ~ dêr 15-11-1807 † Stiens 20-8-1878, 70 jier; Maaike kin by har trouwen net skriuwe; by trouwen faam te Stiens;
x Ferwerteradiel 28-5-1835, 27 en 25 jier, Tjisse Reinders Hofman * Hallum 9-4-1810 ~ dêr 27-5-1810 † Stiens 22-1-1855, 44 jier; NH; Tsjisse kin by syn houlik net skriuwe; by trouwen arbeider ûnder Hallum, letter idem te Stiens; sn fan Reinder Fokkes Hofman, yn 1811 boer ûnder Hallum, yn 1826 dêr gernier, yn 1820, ’35, ’39 dêr arbeider, en Trijntje Rintjes van den Akker (ek: Van Dijk), boerinne en gernierske ûnder Hallum, Reinder en Tryntsje kinne net skriuwe
4 Dirk Pieters van Tuinen, folgt III.2
5 Jannigje Pieters van Tuinen * Froubuorren 30-9-1819 † Aarmhús, St.-Anne 5-3-1899, 79 jaar; NH; bij trouwen inweunend maid te Froubuurt bij Jan Andeles Palsma (nr 34); fertrekt na St.-Jabik (nr 58); Jannegy ferhúst mei Rainder op Ouwe Maai 1888 út Froubuurt na ’t Aarmhús te St.-Anne;
x ’t Bildt 8-5-1851, 31 en 29 jaar, Reinder Atzes Atsma * Froubuurt 2-11-1821 † Aarmhús, St.-Anne 21-7-1892, 70 jaar; NH; Rainder kin niet skrive; Rainder weunt foor syn trouwen in bij syn suster Saapke en hur man Folkert Bouwes van der Meulen, erbaaiers te St.-Jabik (nr 58a); later erbaaier te Froubuurt (nrs 153, 223); sn fan Atze Atzes Atsma, erbaaier en skipper te Froubuurt, en Trijntje Reinders Rooda, werkfrou te Froubuurt
Jannegy en Rainder kinne de gemeentlike kosten fan hun trouwerij niet betale.
Rainder het ’n skuld fan f 200,00 bij Klaasje Isaaks Bijlsma te Froubuurt, wede fan Abe Klazes van der Vlag; netaris: Egbertus Petrus Brunger te Froubuurt; repertwaar: 134040
6 Dirkje Pieters van Tuinen (ok: Van der Tuin) * Froubuurt 26-4-1811 ~ dêr 23-6-1811 † dêr 11-2-1881, 70 jaar; Dirky kin niet skrive; bij trouwen maid te Froubuurt; op ’e ouwe dâg sonder beroep, se weunt dan bij W. Boorsma;
x ’t Bildt 21-2-1839, 27 en 25 jaar, nicht en neef, Alle Jans Penninga * St.-Anne 24-2-1813 † Froubuurt 18-8-1863, 50 jaar; foor syn trouwen erbaaier te St.-Anne, dêrna te Froubuurt (nrs 10, 33, 124, 115, 157a, 116a); sn fan Jan Jacobs Penninga, in 1812 Mr skoenmaker te St.-Anne, in 1813 dêr koopman, in 1815 dêr skoenmakersbaas, in 1820 en bij syn fersterven in 1823 dêr skipper (huusnr 287), en Tettje Dirks Kuik, halfsuster fan Maartsy, as wede werkfrou te St.-Anne
Dirky en Alle kinne de gemeentlike kosten fan hun trouwerij niet betale. Bij syn trouwen is Alle skutter bij ’t 2e Bataljon Artillery Friese Skutterij; as se kines krije mâg Alle niet út dienst en Dirky mâg ’t Bataljon niet folge at ’t op rais is

§ VAN TUIN – VAN TUINEN – VAN TUINNEN – VAN DE TUIN – VAN DER TUIN – TUINENGA – TUININGA – TUINSTRA – EN SELS VAN TUNEN
De lju wikselje noch alris fan achternamme. Stamheit Piter Jabiks (II.1) twifelet ek yn dizzen. As er yn 1828 de trou-akte fan syn dochter Rinske tekenet begjint er mei v, set dêr in streepke troch en kiest foar Tuinenga, mei in e (sjoch de yllustraasje hjirûnder). Rinske stiet dan te boek as Tuininga, mar wat hja sels woe is net bekend, want se kin net skriuwe. Yn har stjerakte wurdt se Tuinenga neamd, lykas ek yn ’e trou-akte fan har dochter Jantsje, yn 1866 troud mei Rinse Reimers Brouwer.
Piter tekenet de trou-akte fan syn dochter Maaike (II.1.3) yn 1835 mei: Pieter Jacobs V Tuinnen, dûbel n.
Hjirûnder fierders wat eksimpels fan ferskaat:
-Piter Jabiks tekenet by de berte fan syn famke Dirkje yn 1811: Pieter Jacobs van de Tuin; by Dirk yn 1815: Pieter Jacobs V D Tuin; idem by Jannigje yn 1819: P J van de Tuin;
-Rinske (II.1.2) wurdt yn ’e berte-akten fan har bern Van Tuinen (1828, ’30), Van der Tuin (1834, ’42, ’50) en Tuinenga (1837) neamd;
-Dirk (III.2) stiet yn ’e geboarte-akte fan syn soan Piter yn 1846 te boek as Van Tuinen, yn 1849 by de berte fan syn soan Gerben as Van der Tuin; wat er sels opjûn hat, is net bekend, want hy kin net skriuwe; yn ’t Befolkingsregister fan 1860-1880 stean Piter en Gerben ynskreaun as Van Tuin;
-Jannigje (II.1.5) stiet by trouwen ynskreaun as Van der Tuin, se tekenet sels: Van Tunen;
-Dirkje (II.1.6) stiet yn ’t Befolkingsregister 1840-1860 te Froubuorren ynskreaun as Tuinstra;

-Pieter Dirks (IV.2) neamd himsels en syn bern steefêst Van der Tuin, syn broer Gerben (IV.3) dêrfoaroer hâldt Van Tuinen oan.
By de neiteam op ’t Bil is ’t sûnt generaasje III konsekwint Van Tuinen, by dy op ’t Aldlân al fan generaasje II ôf;

Hantekening fan Piter Jabiks ûnder de berte-akte fan
syn dochter Dirkje yn 1811, links de hân fan tsjûge
Feike Gerbens Dokter, Mr Mûner te Froubuorren
en rjochts dy fan syn skoanheit
Dirk Dirks Kuik, dêr mûnersfeint
Hantekening ûnder de trou-akte fan Rinske yn 1828
Hantekening ûnder de trou-akte fan Maaike yn 1835
Hantekening fan Jannigje ûnder har trou-akte yn 1851,
dêrûnder har skoanmem Trijntje Reinders Rooda

§ ÔNDER EN BOVEN DE STAND
In ’e negentiende eeuw gaapt op ’t Bil ’n groate kloof tussen êrm en ryk. Soms slaagt ’n erbaaier d’r in om him op te werken tot klaine gernier, mar dat is bra swaar. ’t Komt nag wel ’s foor dat één skoalmeester worre kin en dan feerderop, mar dat blive útsonderingen.
’n Andere mooglikheid is om in ’t geld te trouwen. Dat beleeft Rinske Piters van der Tuin (II.1.2) at se trouwen gaat met Faike Joukes van Schepen.
Faike is eerder troud as inweunend faint met syn begoedige aigenerfd boerin Kinke Aukes Oostringa, wede fan Gerrit Arjens Slim, ’n boer met modder an ’e kloet. Faike nimt de laiding fan ’e plaats over, hij wort in één klap fan erbaaier bouboer. En dêrmet krijt-y ok status anneks allegaar eerfolle funksys: folmacht foor waterskap ’t Oud Bildt en kerk- en aarmfoogd.
Nadat Kinke tien jaar overleden is, gaat Faike de lange huur an met syn maid Rinske, die komt soa ok fan ’e eene dâg op ’e ândere út faaie dienst op ’t geseten plak fan boerin. Se trouwe wel op huwlikse foorwaarden, Rinske kin niet an Faike syn sinten komme. De letterlike en figuerlike mear- en minderwaardigens speult op.

Wat ’n kontrast, hier wort niet sjarsjeard: Rinske besit niks, het allenig onderfining met overlange werkdagen op ’t lând of in ’e huus, teugen ’n magere kost, se ferkast weethoefaak (sien hieronder ´t húsfol huusnummers bij de erbaaiers), se het amper skoal had en kin soadoend niet skrive. Faike is dêrteugenover welgesteld, regeart syn folk fan aigen honk ôf met de fingers in ’t fessybússy en ’t gouden horloazy over de spekbúk, hij is seer geletterd en ’n bestuurder in Kerk, Staat en Maatskappij.

GENERAASJE III
III.1 Jacob Pieters van Tuinen
* Froubuurt 13-12-1801 ~ dêr 17-1-1802 † Ingelum 4-11-1884, 82 jier, [] Bitgum rigel 16, grêf 13; NH, letter KO; op 22-4-1828 op belidenis as lidmaat oannommen te Bitgum; yn 1833 dêr boerefeint, yn 1834, ’40 dêr gernier op ’e Hammeringen (hûsnr 114), omstrings 1850 idem te Bitgummole (nrs 44, 51); yn 1868 gernier op De Harne te Ingelum (hûsnr 22); hy wennet op ’e âlde dei yn by syn soan Sybren-en-dy;
x Menameradiel 24-7-1833, 31 en 34 jier, Tetje Sybrens Heslinga * Ingelum 30-10-1798 ~ dêr 25-11-1798 † dêr 23-2-1876, hûsnr 20, 77 jier, [] Bitgum rigel 16, grêf 12; Tetsje is neffens it doopboek fan Ingelum dêr berne, yn oare hâldfêsten út it Befolkingsregister wurdt as berteplak Bitgum steld; KO; op 6-5-1829 op belidenis as lidmaat oannommen te Bitgum; by trouwen dêr sûnder berop; gernierske op ’e Hammeringen en te Ingelum; dr fan Sybren Scheltes Heslinga en Klaasje Jouws Keuning, gernieren te Ingelum, sûnt omstrings 1803 op Dyksterhuzen ûnder Bitgummole; omstrings 1850 te Bitgummole (nr 309)
Sjoch:
Genealogy Heslinga
Kertiersteat Antje Fokkes van der Meer nrs 22-23
1 Pieter Jacobs van Tuinen * Bitgum 14-9-1834 † dêr 17-9-1834, 4 dagen
2 Pieter Jacobs van Tuinen * Bitgum 31-7-1835 † Ingelum 23-11-1863, 28 jier, [] Bitgum rige 16, grêf 13; by ferstjerren sûnder berop
3 Klaaske Jacobs van Tuinen * Bitgum 4-4-1838 † dêr 3-3-1854, hûsnr 51,15 jier, [] Bitgum rige 14, grêf 9
4 Sybren Jacobs van Tuinen, folget IV.1

Hantekeningen ûnder trou-akte fan Jabik Piters en Tetsje Sybrens;
Piter Jabiks tekenet hjir allyksa: V Tuinnen; fierders:
heit Sybren Sjoerds Heslinga, sweager Feike Joukes van Schepen
en Sipke Klazes van der Meij, kastlein te Bitgummole

III.2 Dirk Pieters van Tuinen * Froubuurt 24-3-1815 † dêr 22-10-1855, 40 jaar; NH; ; erbaaier, in 1842, ’44, ’46 te Froubuurt, in 1849 te St.-Jabik.
x ’t Bildt 25-4-1844, 29 en 33 jaar, Janke Gerbens Stonebrink * St.-Jabik 15-5-1810 ~ dêr 17-6-1810 † St.-Anne 10-8-1880, 70 jaar; NH; bij trouwen maid te Froubuurt; erbaaister, werkfrou en bolloopster te St.-Jabik; sont Ouwe Maai 1860 te Froubuurt (huusnrs 167b, 130c, 160, 160b, 205f); in 1869, ’72 weer te St.-Jabik; bij fersterven sonder beroep te St.-Anne; dr fan Gerben Hiddes Stonebrink (ok: Steunebrink), erbaaier te St.-Jabik, en Baukje Feikes.
Dirk kin niet skrive: ‘niet te hebben geleerd zijnen naam te teekenen’ (trou-akte), ‘als hebbende zulks niet geleerd’ (geboorte-akte Pieter, 1846), ‘wegens ongeoefendheid (idem Gêrm, 1849);
Dirk huurt in 1842 lând te Froubuurt fan Johannes Pieters Hoogland te Froubuurt en fan Pieter Johannes Kromsigt te Luwt
Kines:
1 Pieter Dirks van Tuinen, folgt IV.2
2 Gerben Dirks van Tuinen, folgt IV.3

Froubuurt met de faart en syn bruggys, soa waar ’t soawat in ’e tiid
fan Dirk van Tuinen en Janke Stonebrink en de kines.

Bron: Sytse Hotzes Buwalda, Froubuurt, Ouwe-Syl en Nije-Syl in beeld, ansichten en foto’s út ’e fersameling fan H.S. Buwalda fan tekst foorsien deur S.H. Buwalda,
Stichting Ons Bildt, St.-Anne, 1986

GENERAASJE IV
IV.1 Sybren Jacobs van Tuinen
* Bitgummole 23-2-1840 † dêr 11-2-1933, 92 jier, [] Bitgum rigel 16, nr 13, selde grêf as syn broer Piter (III.1.2); NH, letter KO en G; arbeider te Bitgum, by trouwen en yn 1869 sûnder berop te Ingelum (hy sil oanslach hân ha by syn heit yn ’e gernierkerij), sûnt Alde Maaie 1868 gernier op De Harne te Ingelum (nrs 22, 20BK, se wenje dêr yn by Sybren syn heit en mem, ek nr 24bûten en nrs 36, 40); wennet op syn âlde dei mei syn dochters Jehanne en Pop oan ’e Alddyk (J.H. van Aismawei) te Bitgummole (fuort rjochts neist de nije Grifformearde Tsjerke fan 1924);
opsjenner ‘Nederduits Gereformeerde Gemeente Beetgum’ (Dolearende gemeente, beneamd by de oprjochting dêrfan op 21-3-1888), idem âlderling (earste befestiging 2-4-1888), sûnt 1892 tsjerkeriedslid Grifformearde Tsjerke Bitgum, bestjoerslid Kristlik Nasjonale Skoalle;
x Menameradiel 16-5-1868, 28 en 26 jier, Jitske Johannes Ket (ropnamme ek: Jikke; by berte en trouwen ynskreaun as: Yetske; yn Boargerlike Stân ek: Ytske; skriuwt har namme sels as Jitske) * Froubuorren 4-12-1841 † Ingelum 16-8-1900, 58 jier, [] Bitgum rigel 16, grêf 14; NH, letter KO; faam te Froubuorren (nr 87, har âldershûs); sûnt Alde Maaie 1862 te St.-Anne (nrs 318, 312); sûnt Alde Maaie 1865 ynwenjend faam by Jan Jans Sikkema en Jeltje Hendriks Kooistra, nôtmûnders te Bitgummole (nr 48; nei har is de Sikkemabuorren neamd); sûnt Alde Maaie 1866 ynwenjend faam by Pier Hedzers Rijpstra en Dirkje Dirks Koopmans, boeren ûnder Ingelum (nr 20), nei har trouwen genierske op de Harne; dr fan Johannes Tækes Ket, ferversfeint, sûnt omstrings 1849 ferver te Froubuurt (nr87c), en Trijntje Cornelis Hoitsma.
Jikke ferliest har mem mei alve jier en har heit as se trettjin is, al betiid wees. Yn ’e famylje giet it ferhaal dat Sybren syn faam út it  weeshûs helle hat, mar se is dan faam by de Rypstra’s te Ingelum, dêr sille se inoar ek kennen leard ha.
Sjoch foar Rypstra: Erfgoed Fundaasje – Kertiersteat Sytske Melia Rienks
Bern:
1 Tettje Sybrens van Tuinen
* Ingelum 14-3-1869 † Menaam 17-4-1953, 84 jier, [] Menaam; G; by beide houliken sûnder berop te Ingelum; komt nei it ferstjerren fan har earste man op 6-4-1899 yn te wenjen by har heit-en-dy te Ingelum; ferfart dêrwei op har twadde troudei nei Menaam, wennet dêr mei har twadde man yn by har twadde skoanmem dy’t ferstjert op 9-4-1905;
x 1 Menameradiel 19-5-1892, 23 en 24 jier, Jochum Jans de Boer * Menaam 15-10-1867 † Ingelum 4-4-1899, 31 jier, [] Menaam; earst NH, dan GT, letter G; arbeider te Menaam, sûnt Alde Maaie 1892 gernier te Ingelum (24a bûten, 37); sn fan Jan Jans de Boer en Trijntje Jochums Stienstra, gerniers te Menaam (nrs 132a, 266, 322);
sûnt 6-6-1895 wenje by Tettsje en Jochum yn har muoike en omkesizzer Jacob Sybrens van Tuinen en Catharina Jitzes Mulder, Sybren is dan arbeider; dy ferfarre dêrwei op 28-5-1900 nei St.-Anne.
Opmerklik dat Jochum kiest foar bûtentsjerklikens, útsûnderlik yn dizze famylje Van Tuinen; syn ynwenjende omke en muoikesizzer Jabik Sybrens en frou binne KO, Kristlik Ofskieden, Kristlik Grifformeard.
x 2 Menameradiel 18-12-1902, 33 en 35 jier, Oege Pieters Miedema * Menaam 20-8-1867 † Damwâld 22-4-1955, 87 jier; G; gernier te Menaam (nrs 176, 185); sn fan Pieter Oeges Miedema, foar syn trouwen yn 1865 gernier te Tsjom, dêrnei te Menaam, en Pietje Heerkes Hoekstra, as widdo fan Jan Gerrits van der Meer gernierske te Menaam (nrs 78, 18a, 101, 176)
2 Jacob Sybrens van Tuinen, folget V.1
3 Trijntje Sybrens van Tuinen
* Ingelum 27-12-1872 † Bitgummole 24-3-1967, 94 jier, [] Bitgum, rigel 16; G; bij trouwen sûnder berop te Ingelum; bestjoerslid Sikesoarch; haad V.U.-buskes (kollekte-organisaasje foar jildlike stipe Vrije Universiteit Amsterdam);
x Menameradiel 6-6-1895, 22 en 23 jier, tagelyk mei Tryntsje har broer Jabik, Arjen Dirks van der Schaaf * Bitgummole 15-11-1871 † dêr 28-12-1948, 77 jier, [] Bitgum, rigel 16; G; bouboer en ierdappelkeapman te Bitgummole; partisipant (net firmant) ierdappelhannelshûs Cultura; besjoerslid Christelijke Jongelingsvereeniging te Bitgum, sûnt 1893 as sadanich idem fan it Suppleesjefûns (foar oanfulling skoallejild foar behoeftigen); tsjerkeriedslid; synoadelid; foarsitter A.R.P.-kiesferiening Nederland en Oranje; gemeenteriedslid fan Menameradiel foar de A.R.P.; foarsitter bestjoer Kristlik Nasjonale Skoalle Bitgum; lid Rie fan Tafersjoch Boerelienbank; foarsitter begraffenisferiening Laatste Eer te Bitgummole; sn fan Dirk Arjens van der Schaaf, bouboer te Bitgummole, ierdappelkeapman, firmant Cultura, tsjerkeriedslid, lid Burgerlijk Armenbestuur fan Menameradiel, bestjoerslid wetterskip De Engelumer Polder, skathâlder Plaatselijk Belang te Bitgummole, en Baukje Doekeles de Boer, bouboerinne te Bitgummole
Sjoch:
Genealogy Van der Schaaf IX.5
Genealogy van der Schaaf 1975 IX.10
4 Klaaske Sybrens van Tuinen * Ingelum 22-11-1875 † dêr 27-3-1953, 77 jier, [] Ingelum; G; genierske te Ingelum; sûnt Alde Maaie 1923 op nr 40;
x Menameradiel 21-5-1908, 32 en 33 jier, Andries Lieuwes Wassenaar * Marsum 10-4-1875 † Ingelum 24-3-1921, 45 jier, [] Ingelum; earst NH, letter G; arbeider te Menaam, sûnt Alde Maaie 1899 gernier te Ingelum (nr 4), dêrnei dêr boer (nr 6, 5); sn fan Lieuwe Andries Wassenaar en Tjaltje Geerts Vellinga, greidboeren te Marsum en gerniers te Ingelum; Andrys syn heit wennet sûnt Alde Maaie 1870 yn by syn suster Gerlantje Andries Wassenaar, widdo fan Klaas Thomas de Groot, greidboerinne te Marsum (nr 82), Andrys syn mem komt dêr ek m.y.f. 13-9-1873 út har berteplak Easterbierrum wei, se ferfarre Alde Maaie 1872 nei Ljouwert, yn 1875 binne se gernier te Marsum;
Andries x 1 Menameradiel 10-11-1898, 23 en 21 jier, Wytske Sjoerds van der Meer * Menaam 30-5-1877 † Ingelum 22-2-1901, 23 jier, [] Ingelum; NH; faam te Menaam; gernierske te Ingelum; dr fan Sjoerd Rienks van der Meer, arbeider te Menaam (nr 359) en Trijntje Cornelis Alberda
Sjoch foar foarâlden:
-W.Tsj. Vleer, De Friese Wassenaars, Wassenaar -Comité, Laverman N.V., Drachten, 1963, side 325
Genealogy Koopal/Koopmans V13.2
5 Johanna Sybrens van Tuinen
* Ingelum 18-9-1877 † Ljouwert, wenjend te Bitgummole, 20-8-1937, 59 jier, [] Bitgum, rige 14, nr 9, selde grêf as har muoike Klaske (III.1.3); sûnder berop; Jehanne en Pop wenje by har heit oan ’e Alddyk te Bitgummole (nrs 36, 40)
6 Popkje Sybrens van Tuinen
* Ingelum 1-10-1880 † Veldwijk, Ermelo, wenjend te Bitgummole, 15-2-1945, 64 jier, [] Bitgum; sûnder berop; Pop wennet nei it ferstjerren fan har heit by Jehanne yn en sûnt 20-8-1937 op nr 405A te Bitgummole; Pop hat by riten in swiere holle en wurdt dan opnommen te Ermelo yn it gesticht Veldwijk foar ‘Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en Zenuwlijders in Nederland’ 
7 Pieter Sybrens van Tuinen, folget V.2

§ WIJ MOETEN GETROUW WEZEN
Yn tsjinstelling ta syn folle neef, de anargo-sosjalist Gerben Dirks van Tuinen (IV.3), set Sybren Jabiks van Tuinen him yn foar de ortodoks-kristlike konfessy, ‘De zaak waarvoor wij staan’.

Sybren is bestjoerder yn Tsjerke en Maatskippij – net yn Steat, hy is bygelyks gjin gemeenteriedslid. Foaroanman is er by de Doleânsje te Bitgum-Ingelum; hy is dêr daliks âlderling as dy de Nederduits Gereformeerde Gemeente op 21 maart 1888 ynstitusjonaliseare litte troch Fader Ploos, ds J.J.A. Ploos van Amstel fan Reitsum. Te Bitgum neame se harsels Gemeente, net Kerk.
De Dolearenden binne de lettere Grifformearden fan de B-rjochting, de Ofskiedenen fan 1834 (yn Bitgum binne se wat letter: 1843) fan ’e A-rjochting.
Taco Kingma beskriuwt de Bitgumer streamingen yngeand; bygelyks de Doleânsje (Bitgum, side 161):

* Dirk Cornelis de Haas stiet fan 1879 oant 1891 as frijsinnich Herfoarmd dûmeny te Bitgum, hy komt fan St.-Jabik en giet nei Doanjum.
* Jan Derk te Winkel stiet fan 1886 oant 1892 as dûmeny (op singuliere gaven) by de Nederduits Gereformeerde Gemeente te Bitgum, hy komt as evangelist fan ’e Knipe en giet mei emearitaat nei Elburg.

School met den Bijbel
Sybren Jabiks hat yn 1869 as siktaris in sit yn ’e foarriedige kommisje dy’t in Kristlik Nasjonale Skoalle te Bitgum tariedt. Foarsitter – dan neamd presidint – is Pier Hedzers Rypstra (sjoch foar in wiidweidige beskriuwing: Bitgum, side 170).
Gerben Reimers Brouwer hat Sybren van Tuinen en de oare bestjoersleden yn syn tonielstik oer de oprjochting fan in Kristlik Nasjonale Skoalle in rol tabetocht, sjoch Genealogy Brouwer 1 § KRISTLIK NASJONAAL ÛNDERWIIS.

Sybren Jabiks is sûnt 3-4-1886 ponghâlder fan ’e ‘Vereeniging’ foar in ‘School met den Bijbel’. It bestjoer wurdt allegeduerigen konfronteard mei jildkrapte.
Johannes Koppe, fan 1896 oant 1900 grifformeard dûmeny te Bitgum, opperet op in ledegearkomste: ‘Ons Christendom is duur. Maar wij zijn ook duur gekocht!’
Sybren van Tuinen wol de konsekwinsje fan dizze rede lûke, en freget at de âlden dan ek net de kostpriis fan it ûnderrjocht beteljen moatte soenen. En it skoaljild ferheegje dat net mear biddele hoecht te wurde. Dat soe dan op 37 1/5 sint yn ’e wike komme, rekkenet hy foar (Bitgum, side 176).

Yn 1901 wurdt, yn ioerienstimming mei it idee fan Van Tuinen, it skoaljild op 37 1/2 sint brocht, mar yn 1902 giet it werom nei 35 sinten. Hegere kontribúsje koe, omdat mear bern op skoalle kamen, 87 yn 1902, en omdat de rykssubsydzje opskroeve waard.
As Sybren in kear foarsitteret seit er: ‘Wij moeten getrouw wezen. Getrouwheid vermeerderd strijd.’ Oan no ta wurden yn ’e selde strekking as dy fan syn neef Gêrm fan Broedertrouw. En dan komt: ‘De getrouwe God zal ons helpen, indien wij getrouw zijn.’
Ja, de skoalle moat it benammen ha fan partikuliere bydragen. Kingma skriuwt (Bitgum, side 172):

De jonge skoalle komt te Marsum; de presidint, bouboer Pier Rypstra, leit de earste stien op 22 augustus 1870; letter noch te sjen yn ’e muorre fan Skoalstrjitte 10, mei it opskrift Marcus 10:14. Jezus zeide: Laat de kinderkens tot mij komen en verhindert ze niet. Anno 1870.
De dakpannen moatte der noch op, glêde of net? Besletten wurdt ta glêde, dy binne wol djoerder. De bestjoersleden Sybren van Tuinen, gernier, en Gooitzen Hartstra, timmerfeint, stimme tsjin. Sybren van Tuinen stimt yn ’e ledegearkomste fan 1892 fóár oanbliuwen fan foarsitter Herre Sjoerds Bartlema, boer op Dyksterhuzen, as dy opstappe wol om’t er net Grifformeard is, mar Herformd.
Yn 1887 ferhuzet de skoalle nei de ûnderferdjipping fan ’e âlde herberch te Bitgummole (no Van Aismawei 64).

§ STIPERS FAN DE V.U.
It ortodokse gedachtegoed hâldt net allinne befrijing yn fan it jok der Steatstsjerke, keazen wurdt ek foar bysûnder ûnderrjocht en dat hat syn grinzen net by de legere skoalle. Yn 1880 wurdt te Amsterdam de Vrije Universiteit, oprjochte, de VU: wittenskip bedreaun op ortodoks-protestantske grûnslach, neffens de merites fan de Skrift. It wurdt de iennichste protestantske universiteit yn Nederlân. Mannich froulik en manlik leat begeart har en him dêr te bekwamen, benammen yn teology en rjocht. Mar foar de froulju jout dat gedachtegoed gjin romte. Nei de legere skoalle fierder leare, is by de Kleyne Luyden yn ’t algemien al net oan ’e oarder, lit stean in Hegere Skoalle. En soks spilet net allinne yn rûnten fan de finen – skelwurd foar ortodoksen -, ek by de grauwen – skimpwurd foar frijsinnigen – en bûtentsjerkliken moat de emansipaasje fier weikomme.
De Van Tuinens te Bitgum en har sibben binne trou VU-stiper. Bûten jeften, wurdt in kollekte-organisaasje opset: buskes foar lytsjild ta it Hege Doel wurde ophongen (dêrfoar is der al in heakje oan befestige) of op ’e skoarstienmantel set, sadat Abraham Kuyper syn myld mar twingend each jowes sa no en dan treft. In prachtich foarmlik slotsje bewaakt om ’e nocht griperige hannen, want dy hawwe de berntsjes yn dizze húsgesinnen net, noch de ynwenjende faam en de feint komt noait yn ’e keamer.
Susters yn de Heare beheare dy ynkomsten. Se geane ienkear yn ’e safolle tiid by har geloofsgenoaten lâns om de blikjes earbiedich oan de skelle boaiem ta te leegjen, ûnder it genot fan tee mei wat derby en bypraten.
Sa is Tryntsje Sybrens van Tuinen (IV.1.3) haad fan de VU-buskes te Bitgum-Bitgummole-Ingelum.

It grutte gerniersspul op ’e Harne te Ingelum dêr’t Sybren en syn heit Jabik gernierkje. Letter gernierket hjir Geert Lieuwes Wassenaar, sn fan Klaske van Tuinen, dêrnei wurdt dit stee – ferboud – bewenne troch Welmoed Wassenaar, dr fan Andries Gysberts Wassenaar, sn fan Trijntje Andries Wassenaar. dochter út it earste houlik fan Andries Lieuwes, hjirboppe.
Fotograaf: N.N. Kolleksje Erfgoed Fundaasje
Trijntje Sybrens van Tuinen en Arjen Dirks van der Schaaf
Fotograaf: Obbema & De Bruin, Ljouwert.
Kolleksje Erfgoed Fundaasje
Troufoto fan Andries Lieuwes Wassenaar en Klaske Sybrens van Tuinen
Foto’s yn dit skift: Oeke Wassenaar-Dijkstra; mei tank oan Auke Pieter Wassenaar
Fan links nei rjochts, foaroan:
Lieuwe Wassenaar * Ingelum 5-7-1909; by trouwen hinnefokker te Ingelum; emigreard mei de húshâlding nei Kanada;
x Menameradiel 22-9-1932, 23 en 24 jier, Maartje Boersma * Minnertsgea 4-11-19018; by trouwen sûnder berop te Ingelum, de lêste seis moanne te Ljouwert; dr fan Siek Willems Boersma, yn 1905 arbeider te Minnertsgea, sûnt omstrings 1906 dêr gernier, en Feikje Gerrits Elsinga; soantsje Willem Wassenaar; Klaske van Tuinen

en Geert Wassenaar (* Ingelum 19-4-1912 † 20-1-1984, [] Ingelum, gernier op ’e Harne te Ingelum).
Achteroan: Maartje Boersma mei dochterke Feikje op ’e earm, soantsje Andries en yn unifoarm Sybren Wassenaar (* Ingelum 31-5-1910, emigreard nei Australië).
De foto – it waar sit deryn – is nommen op ’e Harne as Geart dêr gernierket

Klaske van Tuinen
Fan links nei rjochts de Bitgummoolster gerniers Johannes Jans Tuinof (* St.-Anne 1855 † Bitgummole 1935 x Klaaske Harkes de Jong), Andries Lieuwes Wassenaar en Harke Johannes Tuinhof (* Menaam 1881 † Bitgummole 1961 x Ida Gerrits Steen).
De foto is nommen op ’e hoeke fan ’e Ingelumerdyk te Bitgummole

Op dizze foto fan ’e Kristlike Skoalle te Bitgummole stean wierskynlik ek Van Tuinens. Wa wit wa is? En wannear is dit? info@erfgoed-fundaasje.nl
Der is al in begjin makke: boppeste rige, 3e en 2e fan rjochts: de twilling Hendrikje (Hinke) en Grietje Dijkstra * Bitgum 30-1-1902, respektivelik moarns om 6.00 en 9.00 oere; dochters fan Hendrik Gerrits Dijkstra, yn 1902 reiddekker te Bitgum, dêr letter gernier, en Oeke Kornelis Douma.
Alheel rjochts neist de twilling stiet meester Jan Alberts, oant 2-11-1921 skoallehaad (* Grins 1853 † Ljouwert 1939 x Antje Lutjeboer * Loppersum 1854 † Ljouwert 1924).
2e rige fan boppen, 3e fan links: Trijntje Andries Wassenaar * Ingelum 31-1-1899 † 16-1-1979, [] Ingelum; dochter út it earste houlik fan Andries Lieuwes Wassenaar mei Wytske van der Meer;

x Menameradiel 30-6-1921, 22 en 24 jier, Gysbert Jacobus Wassenaar * Berltsum 8-11-1896 † 23-10-1981, [] Ingelum; yn 1921, ’22 fuorman te Berltsum; yn 1933, ’26 te Ingelum en sûnt omstrings 1927 te Bitgummole bouboer, greidboer, hanneler en fuorman, dir. Fa. Wassenaar leanbedriuw en ekspedysje te Bitgummole; sn fan Jacobus Sietses Wassenaar, gernier te Berltsum, en Geertje Jans Postma;

IV.2 Pieter Dirks van der Tuin * Froubuurt 23-1-1846 † St.-Jabik 2-6-1873, 27 jaar; NH; weunt bij syn ouweloi te Froubuurt, sont Ouwe Maai 1860 te St.-Jabik, dêr erbaaier (nr 205c);
x ’t Bildt 21-10-1869, 23 en 27 jaar, Johanna Sakes de Walle * Ferwert 14-3-1842 † St.-Jabik 12-9-1886, 44 jaar; NH; Jehanne kin niet skrive (‘wegens ongeoefendheid’ (trou-akte); Janke weunt bij baide huwliken en fersterven sonder beroep te St.-Jabik; dr fan Sake Hendriks de Walle, in 1837, ’38 timmerfaint te Ferwert, in 1839 dêr timmerman, in 1839, ’41 gernier te Hogebaintum, in idem 1842 ônder Ferwert, in 1844 timmerknecht te Blije, bij syn fersterven in 1847 timmerfaint te Ferwert, en Grietje Kornelis Wagenaar; weunt in 1848 as wede met de kines in ’t aarmhús te Ferwert (nr 92), in 1869 sonder beroep te Blije, Gryt kin niet skrive
Jehanne x 2 ’t Bildt 21-4-1881, 32 en 49 jaar, Frans Alderts Fopma * St.-Jabik 5-6-1828 † Tsjummarum 19-9-1903, 75 jaar; NH; foor syn eerste trouwerij inweunend faint bij Marten Lammerts Dijkstra en Lutske Wigles Westra, bouboeren te Menaam; in 1852 erbaaier te St.-Jabik (nrs 160a, 169b), ferhúst dêrweg op 9-6-1873 na Tsjummarum; in 1875 erbaaier te Furdgum, ok erbaaier te Dronryp, in 1881, ’83 te St.-Jabik (nr 205a), in 1877 te Oasterbierum, in 1887 te St.-Jabik, ferhúst dêrweg op 12-4-1887 na Tsjummarum, dêr erbaaier tot syn doad met 75 jaar, met ’n ônderbreking fan 8 jaar gefangenisstraf; sn fan Aldert Gorrits Fopma, in 1828 gernier te St.-Jabik, in 1852 dêr erbaaier, en Jetske Floris Langedijk
Frans sait bij syn eerste huwlik en bij de angifte fan ’e geboorte fan syn kines Aldert in 1854 en Saapke in 1856 dat-y niet tekene kin ‘wegens ongeoefendheid’, bij syn huwlik met Jehanne set er syn hând wel; syn mim het ok gyn skriven leerd, syn hait set ’n gedegen hanepoat del
Frans x 1 ’t Bildt 17-6-1852, 24 en 32 jaar, Sjoerdtje Hanzes van der Scheer (ok: Van der Schaag, in ’e geboorte-akte fan hur dochter Saapke in 1856) * Belkum 16-3-1820 † Oasterbierum 19-9-1877, huusnr 99, 57 jaar; Sjoerdtsy kin niet skrive; bij trouwen maid te Menaam; dr fan Hans Sybrens van der Scheer, erbaaier te Belkum, en Saapke Hermanus (postúm: Ten Brink, in ’e sterfakte fan Sjoerdtsy)
Bern:
1 Grietje Pieters van der Tuin * St.-Jabik 30-4-1870; in ’t Register fan Dienstmaiden fan St.-Jabik 1880-1900 staat Gryt inskreven as: Van Tuinen; at se 18 jaar is, emigreart se na Noord Amearika, op 16-5-1888
2 Dirk Pieters van der Tuin * St.-Jabik 5-8-1872 † dêr 3-10-1886, 14 jaar

Hantekeningen onder de trou-akte fan Pieter Dirks van der Tuin
en Johanna Sakes de Walle.
Pieter het ’n feerdige hând; syn mim, Janke Gerbens Stonebrink, likenet Stanenbrenk del te setten; Jehanne niet skrive; wethouwer Johannes Wiltjes Pars, is de dienstdoende amtner fan ’e Burgelike Stand

§ STRAF
Gryt en Dirk van der Tuin ferlieze hur hait at se 3 en amper 1 jaar oud binne.

Frans Fopma, hur tweede hait, 17 jaar ouwer as hur mim, en syn seun Aldert (* 1954) worre feroordeeld foor diefstal en fonnist met ’n gefangenisstraf fan een jaar en ’t fereffenen fan ’e kosten:
Arrondissemintsrechtbank Luwt 15-1-1876, inventarisnr 92, aktenr 1426:
Rolnummer: 1426
Frans Fopma oud 47 jaren en Aldert Fopma oud 21 jaren, beide arbeiders, geboren te Sint Jacobiparochie, wonende te Tzummarum.
Nummer van ’t Parket: 319
Aard van het misdrijf: Diefstal
Dag der diening: 15 Januarij 1876
Aanmerkingen: ieder tot gevangenisstraf van één jaar en solidair in de kosten.

In 1890 mot Frans opnij foorkomme:
Arrondissemintsrechtbank Luwt 23-4-1890, inventarisnr 97, aktenr 102
Rolnummer: 182
Frans Fopma oud 61 jaren, zonder beroep laatstelijk wonende te Tzummarum, thans te Leeuwarden gedetineerd.
Nummer van ’t Parket: 1426
Aard van het misdrijf: Verkrachting
Dag der diening: 23 April 1890
Aanmerkingen: Uitspraak 7 Mei 1890, 8 jaar gev.str.

IV.3 Gerben Dirks van Tuinen * St.-Jabik 25-12-1849 † St.-Jabik 18-3-1937, 87 jaar, [] dêr; (in goen stikken fan ’t Befolkingsregister staat dat Gêrm in Froubuurt geboren is, mar folgens syn geboorte-akte is ’t St.-Jabik); eerst frijsinnig NH, sont novimber 1876 GK; in 1872, ’74, ’78, ’80, ’85, ’91, ’94, ’95, ’96, 1902 in akten noemd as erbaaier in ’e Westhoek ônder St.-Jabik (huusnrs 87b, 150, 143, 160, 148, 184, 222, 427), hij is seumers in ’t annommen werk bij de seewering, winters stroakoopman; dêr wadfisser, fan 1882 tot 1887 met syn kompanjon Rein Johannes Tjepkema op fissersboat De jonge Johannes (HB28), in 1888, 1912, ’20 is-y dat foor himsels op ’e regel De Westhoek, syn boat het ’t kenmerk G.v.T.; in 1907 is-y knecht bij de wadfisser Tjepke Tjepkema; hij is sont 1875 kastlain in De Salm dêr (nr A427, Ouwe Bildtdyk 1198), toegelyk ok drankbestrider; bij syn fersterven is-y sonder beroep;
Gêrm van Tuinen richt op 27-10-1889 met Jan Abrahams Stap en negentig ânderen de eerste erbaaiersferening Broedertrouw op; is dêrfan foorsitter, hij bedankt as lid in ’e jannewarymaand 1892 at syn fakbond opgaat in ’e Sociaal Democratische Bond; na him is in 1970 de Van Tuinenstraat yn St.-Jabik noemd;
x ’t Bildt 30-5-1872, 22 en 19 jaar, Trijntje Alberts Reitsma * St.-Jabik 21-12-1852 † dêr 26-6-1908, 55 jaar; [] dêr; bij hur huwlik wort ferklaart dat Tryntsy onfermogend is en soadoende de kosten fan ’e akten en stikken niet betale kin; eerst frijsinnig NH, later GK; Tryntsy tekent hur trou-akte wel, mar ferklaart bij trouwen fan hur dochter Dirky in 1895 dat se gyn skriven leerd het, in 1902 tekent se de trou-akte fan hur seun Dirk met ’n ferskriving: T A Rietsma; bij hur trouwen sonder beroep te St.-Jabik; dr fan Albert Annes Reitsma, erbaaier te St.-Jabik, en Dirkje Hendriks Bosje, Dirky kin niet skrive;
Gêrm het as weedner húshousters, ônder ânderen:
sont 11-3-1909 Johanna Geertruida Hylkema * Kortswagen 8-8-1852;
sont 4-11-1909 Anna Faber * Metslawier 9-2-1865, se fertrekt op 24-6-1911 na Goutum;
sont 28-9-1911 Ytje Dirks de Jong * St.-Jabik 8-11-1889, se fertrekt 29-5-1912 na Belkum.
Gêrm koopt op 23-10-1902 ’n huus met hiem in ’e Westhoek; koopsom: f 685,00; repertwaar: 066035; aktenr 01340; inventarisnr 066031;
hij houdt boelgoed op 2-13-1881; op 15-2-1922 wort syn testamint opmaakt.
Kines:
1 Dirkje Gerbens van Tuinen
* St.-Jabik 3-8-1874 † Tsjummarum 8-3-1966, 81 jaar, [] St.-Jabik; eerst NH, later GK; bij hur trouwen sonder beroep te St.-Jabik;
x ’t Bildt 3-10-1895, 21 en 24 jaar, Tymen Dirks Dijkstra * Minnertsga 10-2-1871 † Tsjummarum 7-8-1958, 87 jaar, [] St.-Jabik; eerst NH, later GK; bij syn trouwen en in 1896, ’99, 1901, ’04 erbaaier te St.-Jabik (nr 232), in 1907 dêr noemd seeman, 1909 dêr fisser, in 1911, ’17, ’29, ’32 dêr weer erbaaier; sn fan Dirk Tymens Dijkstra, erbaaier te Minderska, en Atje Bouwes van der Meulen, Atsy kin in 1895 niet skrive
2 Dirk Gerbens van Tuinen, folgt V.3

3 Jantje Gerbens van Tuinen * St.-Jabik 18-7-1880 † dêr 2-1-1901, 20 jaar, [] St.-Jabik, rij 5, grâf 11; eerst NH, later GK; bij fersterven sonder beroep
4 Albert Gerbens van Tuinen, folgt V.4
5 Pieter Gerbens van Tuinen, folgt V.5
6 Anne Gerbens van Tuinen
* St.-Jabik 27-4-1894 † dêr 30-5-1918, 27 jaar, [] St.-Jabik, rij 5, grâf 11; eerst NH, later GK; bij fersterven fisser in ’e Westhoek
7 Hendrik Gerbens van Tuinen
* St.-Jabik 30-7-1894 † dêr 5-11-1897, 3 jaar, [] St.-Jabik, rij 45, grâf 18
8 Antje Gerbens van Tuinen (An) * St.-Jabik 14-9-1896; eerst NH, later GK; bij trouwen sonder beroep te St.-Jabik; Antsy weunt sont 4-3-1920 met hur man en twee kines in bij hur hait; sont 1-1-1931 húshouwe se selsstannig in nr A438;
x ’t Bildt 22-1-1920, 23 en 30 jaar, Marten Ennes Kingma * St.-Jabik 4-11-1889 † St.-Anne, weunend te St.-Jabik, 18-11-1966, 77 jaar; eerst G, later GK; bij trouwen erbaaier te St.-Anne, later idem te St.-Jabik (nr 488); in 1932 en ’36 wadfisser op Weltefreden (stokmerken MK en XK, sien hieronder); sn fan Enne Dirks Kingma, gernier te St.-Jabik (nr 427a), slachter te St.-Anne (nrs 255, 599), sont Ouwe Maai 1886 idem te St.-Jabik (nr 342), in 1920 dêr erbaaier, en Lijntje Rintjes Kuiken
By Marten is ’t opmerklik dat-y eerst Griffermeerd is en later búttenkerklik, hij gaat blykber met in ’e overtuging fan syn frou en hur folk.

Handtekeningen ônder de trou-akte fan Gêrm en Tryntsy.
Tryntsy set hur hand ’n bitsy onseker,
mar wel sierlik, Hur mim, Dirky Bosje. kin niet skrive.
De mim fan Gêrm, Janke Gerbens Stonebrink,

en de hait fan Tryntsy, Albert Annes Reitsma,
tekene wel. Amtner fan ’e Burgerlike Stand
is Johannes Wiltjes Pars.
Tryntsy ferklaart bij trouwen fan hur dochter Dirky in 1895 dat se niet tekene kin omdat se gyn skriven leerd het. Erbaaierskines kregen faak amper les en feerder oefene waar d’r niet bij

§ WAT BIN’ DE ACHTERGRÔNDEN?
Gêrm van Tuinen is naast los erbaaier ok sakeman – ‘Ik waar ’n klain ondernimmertsy an ’e seedyk’ sait-y teugen Sljucht en Rjucht, sien hieronder.

Hij is selsstannig wadfisser, stroakoopman en kastlain in De Salm in ’e Westhoek, toegelyk is-y ok nag drankbestrider. Hij mot likegoed foorkomme fanwegen overtreding fan ’e Drankwet. Hoe sit dat? Drinkende erbaaiers dinke niet, dinkende erbaaiers drinke niet.
En deuze fakbondslaider brúkt lând ônder St.-Jabik dat-y huurt fan ’e kapitalist. Hij pacht befoorbeeld in 1900 fan ’e hereboer Johannes Pieters Hoogland te St.-Anne en in 1908 fan Auke Jans Bierma te St.-Jabik.
Feerder ondersoek na deuze man in syn tiid kin nag heel wat leersems opsmite over de soasjale omstandigheden ’n grou eeuw leden in ’e Westhoek.
Voorwaarts en niet vergeten.

Gerben van Tuinen foor herberg De Salm.
In ’t openluchtspel De Golf fan Onrust,fan Simy Sevenster (2022) het-y ’n hoofdrol.
Foto: H. Sannes, Geschiedenis van Het Bildt, Deel IIIB, bladsy 380A
Pieter Jacobs de Jager (* St.-Jabik 1843), Gêrm van Tuinen en Jelle Aukes Pothuisje (* St.-Jabik 1847 † dêr 1935),
erbaaiers in ’e Westhoek; foto fan ongefeer 1925.
Bron: Sytse Hotzes Buwalda,
Geskidenis fan de Bildtse Waddenfisserij, bladsy125

Oorsaken oprichten fakbond
Op 27 oktober 1889 komme in ’e Westhoek metnander 94 lânderbaaiers, losse erbaaiers, dyk- en grôndwerkers, fissers en ’n hândfol handwerksloi bijnander om meer as 9-10 sinten loan te bij hur bazen te bewerken, op syn mînst 12-15 sinten. Gêrm van Tuinen, wort foorsitter, syn maat Jan Stap, de matsydoor in ’e nije organisasy, wort tweede-foorsitter.
Kreweert wort foor: werk foor elkeneen, gyn koppels, minder frôly- en kynderarbaid, gyn dwongen winkelnering, meer loan en kortere werktiden: seumerdaags tien uren en winterdaags acht uren.
Al gau groeit de ferening; frôly worre ok lid, dat is in die tiid wat nijs. In 1890 binne d’r in ’e Westhoek en St.-Jabik 600 leden, in St.-Anne 300 en in Beetgum 130. Johan Frieswijk beskriift in syn boek Om een beter leven – hoofdstuk Het platteland in beweging (bladsy 150) drie oorsaken dat krekt op ’t Bil de erbaaiersfakbond soa’n poat an ’e grônd krijt:
1 De kerk het syn greep op ’e erbaaiers in St.-Jabik en de Westhoek ferloren (in St.-Anne is ’t bij de ortodoks Nederlâns Herformden en de Kristlik Ofskaidenen ’n ander ferhaal). Sien in deuze genealogy by Gêrm van Tuinen-en-die dat se fan frijsinnig Nederlâns Herformd, búttenkerklik worre.
2 De materiële en dêrmet de psychologise kloof tussen erbaaier en boer wort dieper en dieper. Sien § Onder en boven de stand.
3 De werkeloazens onder de mannen wort groater en groater. Se lope betiden mar wat om, frustrerend. ’t Plak fan ’e môly wort innommen deur frôly, kines en goedkope koppels.
Gêrm van Tuinen en Jan Stap staan foor op ’e barrikaden om recht foor elkeneen. Se binne met syn baiden stakingslaider in ’t midden fan 1890. Broedertrouw komt op 1 augustus met 35 boeren overeen dat ’t loan fan 9 sinten 12 sinten worre sil. Ma soa’n honderdfyftig ândere boeren prate metnander ôf dat se de erbaaiers 10 sinten útbetale sille. Die lândbouwers worre deur aigen erbaaiers út ’t noflik bedstee klopt, der’t se faaks teder lêge te koazen; tik, tik, tik, dwingend teugen ’t foorname foorrút fan ’e mooie kamer.

Broedertrouw beskreven
Jan Stap het ’t ontstaan fan Broedertrouw soa beskreven as waren je d’r sels bij, mar hij sat ok ’t dichtst bij ’t fuur, ni hij wáár ’t fuur. Sien syn ferhanneling Broedertrouw, bij Google kinne jou de hele ferhanneling leze.

Sytse Hotzes Buwalda licht de achtergrônden fan Broedertrouw in ’n beskouwing toe, lees hier.

Staking
Drie boeren sêgge akkoort: Douwe Hessels Bierma (x ’t Bildt 18-1-1860, 32 en 21 jaar, Kinke Pieters Boonstra), Willem Gerrits Wassenaar (x ’t Bildt 12-4-1838, 25 en 20 jaar, Geertje Roelofs Westra) en Reinder Hobbes van der Laan (x ’t Bildt 14-1-1864, 29 en 30 jaar, Ytje Jelmers Miedema, wede fan Brand Durks van der Werff). Mar de ânderen saiden: Staak dan mar, wij geve jim gyn sint meer.
Dêre wort op 1 augustus staakt, ’n loanaksy. Lykwels perbere die boeren de staking te breken deur erbaaiers út ândere plakken, de soanoemde onderkrúppers, 15 sinten út te betalen plus kost en inwoaning.
Huurboeren hewwe ’t in dat tydfak betiden ok niet rúm: se motte fikse huren ophoeste, die’t deur de groatgrôndbesittter bij willekeur ferhoogd worre; menigeen kin dat bij lange na niet opbringe en wort fan ’e plaats ôffogen. Bij die twee kategoriën – erbaaier en pachtboer – is over en weer somtiden wel begryp.

Bildtse erbaaiershúshouwings foor hur krotten

De staking ferloopt rustig, ma de regering stuurt d’r honderd man infantery op ôf, feertig feldwachters, folgens Gêrm van Tuinen (Sljucht en Rjucht, sien hieronder), die kregen hur kertier bij de boeren. En later kreeg ’n detasjemint marresjesees onderdak in ’e openbaren skoalen. Doe’t se de dyk lânskwamen, stonnen de frôly met koffy en koek in ’e deur. De offisieren ferboaden ’t de soldaten om dat an te nimmen, mar dêr steurden die hur niet an. ’n Offisier klaagde: ‘Met de soldaten kan je ook niks meer, want se benne het al eens met het volk’.

Bedraiging
De foorsitter en tweede foorsitter fan Broedertrouw, Gêrm en Jan Stap, worre d’rfan beskuldigd dat se goen onderkrúppers út Rie en Gaasterland met de doad bedraigd hewwe souwen.
Gêrm van Tuinen sait over de Gaasterlanders: ‘Wij hadden gau ’n hoop folk om ôns hine, och wat begroate ’t mij om die êrme stakkerts, dat wij ’t hur ôfrade mosten om ’n daghuur op ’t Bildt te ferdienen, want se waren soa êrm as de mieren. Wij hewwe doe preses kregen – twee maanden elk loof ik, waar de saak – mar Piter Jelles het ons frijspraak besorgd, dat kon ok wel niet âns, want wij hadden ’t folk fanself nooit draige mâgen met riemesnijerij en oalygieterij.’ (Sljucht en Rjucht, sien hieronder.)
De ais is: twee maanden selstraf. Troelstra beraikt wêr’t-y foor inhuurd is.
Arrondissemintsrechtbank Luwt 4-10-1890, argyfnr 18-02, inventarisnr 97, aktenr 347
Rolnummer: 347
I Gerben van Tuinen, oud 40 jaren
II Jan Stap, oud 30 jaren, arbeiders wonende te Sint Jacobi Parochie
Nummer van ’t Parket: 414
Aard van het misdrijf: Bedreiging
Dag der diening: 4 October 1890
Aanmerkingen: Uitgesteld 1 Nov 1890 Uitgesteld 29 Nov. 1890 Uitspraak 6 December 1890 Vrijgesproken.


Overtreding Drankwet
In 1882 krijt Gêrm ’n foorroeping an ’e broek, hij sou de Drankwet an syn leers lapt hewwe:
Arrondissemintsrechtbank Luwt 25-7-1882, argyfnr 18-02, inventarisnr 94, aktenr 2762
Rolnummer: 2762
I Gerben van Tuinen, kastelein onder St. Jacobi Parochie
Nummer van ’t Parket: 334
Aard van het misdrijf: Overtreding drankwet
Dag der diening: 25 Julij 1882
Aanmerkingen: Uitspraak 2 Augst 2 1/2 uur Ontslag van regtsvervolging.

Mishandeling
’t Houd even niet op. Gêrm wort beskuldigd fan mishandeling, tegaar met syn seun Dirk en Tryntsy syn wiif:
Arrondissemintsrechtbank Luwt 14-9-1898, argyfnr 18-02, inventarisnr 99, aktenr 10
Rolnummer: 10
1 Gerben van Tuinen, 58 jaren, arbeider, 2 Dirk van Tuinen, 20 jaar, arbeider, 3 Trijntje Reitsma, 45 jaren, zonder beroep, allen te St. Jacobi Parochie
Nummer van ’t Parket: 294
Aard van het misdrijf: Mishandeling
Dag der diening: 14 Sept. 1898
Aanmerkingen: Uitspraak 1. en 2. vrij nr 3. 3 dagen gv (= in dit gefal: gevangenisstraf).

§ WADDENFISSERIJ IN ’E WESTHOEK
Ut:
Geskidenis fan de Bildtse Waddenfisserij, fan Sytse Hotzes Buwalda, (bladsys 19, 20, 125, 126, 131, 133).
De Westhoek waar met de Slingerhaan de oudste regel fan ’t Bildt. /…/ In ’t begin fan ’e 19de eeuw waar de fisserij behoorlik lukratyf; derom waren d’r alan meer erbaaiers die’t met ’n heel- of halfboatsruw perbeerden om met de fisserij d’r wat bij te ferdienen. Se fisse ônder ânderen op ansjofis, hirring en rôg.
De bestaande regels hadden al heel wat boaten en soadoende worde ’t geluk op ândere plakken perbeerd. Dirk van Tuinen begon in 1903 te fissen bij de Stenen Dam met Jan Gorryts de Jong, Gerryt de Vries, Klaas Kramer en Dirk Bokma. Blykber waar de fangst niet na ferwachting, want ’t ândere jaars ferhuusden se naar ’t Statenhood (bútten ’t Bildt). D’r worde fist met drie boaten: Dirk van Tuinen met Jan Gorryts de Jong, Wullem Hogerhuis met Gerryt de Vries en Klaas Bonnema met Hindrik Wielinga. In 1905 setten se fúkken nag oastliker en wel in de regel Nooitgedacht bewesten Kehoal. Tot 1913 sou Dirk van Tuinen hier blive om dan met negen ânderen in 1913 ’n nije regel te formen tussen Dykshoek en Kehoal: Weltefreden. Deuze regel worde ok ’t klain Regeltsy of Tite-bep noemd, naar Tytsy Wullems la Fleur (1839-1921), die’t doe in ’t herberchy an ’e seedyk weunde. /…/ De regel Weltefreden is altyd befist deur Bildtkerts, ok al laai-y in Barradeel. Sels in 1927 fisten hier nag Dirk en Albert van Tuinen en Sikke Dijkstra.

Waddenfissers.
Bron: Sytse Hotzes Buwalda, Geskidenis fan de Bildtse Waddenfisserij, Stichting Ons Bildt,
St.-Anne, 1986, bladsy 49

Weltefreden het nooit meer as ’n stik of fijf boaten had. In 1929 fisten op Tite-bep Albert Gêrms van Tuinen met as knecht Pyt Reitsma of Jan Cuperus. In 1932 waren ’t Sybren en Wullem Kuiken, Marten Ennes Kingma, de man fan Antsy Gêrms van Tuinen (IV.3.8), en Riemer Kuiken met Pyt Stienstra as knecht, Dirk Reitsma met Jan de Jong, Albert en Dirk Gêrms van Tuinen en Pyt de Groot met ’n faint.
In 1936 fisten hier: Marten Kingma met Riemer Kuiken, Albert en Dirk van Tuinen, Pyt Jelles Kuiken met Dirk Reitsma. Pyt Jelles sou hier tot de oorlog blive.

Marten Ennes Kingma had syn ruw kocht fan syn skoanhait Gêrm van Tuinen, die’t ’t op syn beurt overkocht had fan Dirk Douwes Leeuwen die’t met 17 jaar ’t ruw fan syn hait overkregen had, maar in 1918 ophouwe most omdat-y deur de Spaanse gryp feld waar. Soadoende had Marten Kingma behalve syn aigen stokmerk MK ok wel XK, skriift Buwalda.

Gêrm van Tuinen wort interviuwd foor weekblâd Sljucht en Rjucht onder de titel De soasjale biweging om 1890 hinne, de fragesteller is W-a, wie dat is, kin nag foor ’t licht komme. Gêrm praat Bildts, mar hij wort in ’t Fries opfoerd. ’t Stik begint met onderfiningen fan Piter Jelles Troelstra, de advokaat fan Gêrm van Tuinen en Jan Stap, sien hierboven.

Titelblâd fan Sljucht en Rjucht, de foorganger fan ’t tydskrift Frysk en Frij, formgeven in nije styl
’n leesbare fersy komt nag

GENERAASJE V
V.1 Jacob Sybrens van Tuinen * Ingelum, op ’e Harne, 11-12-1870 † Berltsum 28-8-1942, 71 jier, [] Berltsum; KO, letter G; Jabik en Catrien komme op 6-6-1895 yn te wenjen by omke en muoike Jochum Jans de Boer en Tettsje van Tuinen te Ingelum, Sybren is dan arbeider, se ferfarre dêrwei op 28-5-1900 nei St.-Anne (nr 145a) en komme op 16-10-1902 dêrwei yn Berltsum yn te wenjen by Catrien har mem-en-dy; Sybren is dêr túnker, gernier (nrs 21, 142) en oant syn ferstjerren bouboer (nrs 142, sûnt 18-4-1928: nr 523);
hy is besjoerslid Christelijke Jongelingsvereeniging te Bitgum, sûnt 1893 as sadanich idem fan it Suppleesjefûns (foar oanfulling skoallejild foar behoeftigen); skriuwer fan feilingferiening De Afslag te Berltsum; foarsitter Provinciale Vereeniging van Veilingen in Friesland;
tsjerkeriedslid Grifformearde Tsjerke Berltsum; foarsitter Grifformearde Skoalle dêr;
x Menameradiel 6-6-1895, 24 en 26 jier, Catharina Jitzes Mulder * Berltsum 23-8-1868 † dêr 18-12-1940, 72 jier, [] Berltsum; KO, letter G; ferhuzet út Berltsum nei Ingelum op 6-6-1895; dr fan Jitze Yges Mulder, tsjerkfâd te Seisbierrum, en Trijntje Tjipkes Hoogendijk (skriuwt sels yn 1885: Hoogedijk, yn 1895: Hoogdijk), binne boer te Seisbierrum, komme Alde Maaie 1862 dêrwei yn Berltsum en binne dêr greidboer (nrs 46, sûnt 25-4-1863: 4a, 13, 21)
Bern:
1 Sybren Jitze van Tuinen, folget VI.1

Sybren Jacobs van Tuinen.
Boarne: Meinte Brandsma, Een halve eeuw – Geschiedenis van de veilingsvereniging ‘De Afslag‘

te Berlikum – 1899-1949, met een voorwoord van S.J. van Tuinen, Berlikum okt. 1949,
Electrische Drukkerij Fa. Gebr. Westerlaan, Berlikum (Fr.), side 42a

V.2 Pieter van Tuinen * De Harne Ingelum 2-8-1883 † Dokkum 22-3-1961 [] Bitgum r. 16, gr. 15; G; ferfart op 26-7-1909 út Ingelum nei St.-Anne; ûnderwizer te Seisbierrum, dêrnei te Bolswert, haad Kristlike Kweekskoalle Dokkum, ynspekteur fan it Leger Underwiis yn Fryslân, tsjerkekeriedslid Grifformearde Tsjerke.
Nei him is de P. van Tuinenskoalle, foar Leger Ekonomys en Administratyf Underwiis, oan ’e Humaldawei yn Dokkum neamd (sûnt 1980 Wâldwei 140);
x Menameradiel 30-5-1912, 29 en 28 jier, Dirkje Reimers Brouwer (Durkje) * Menaam (op ’e Bitgumer terp) 12-8-1882 † Ljouwert 4-5-1962 [] Bitgum r. 16, gr. 5; earst frijsinnich NH, letter G; dr fan Reimer Gerbens Brouwer en Trijntje Jacobs Gosliga, bouboeren op Grut Fellingwurd op Fjouwerhûs te Menaam ûnder Bitgum
Sjoch: Genealogy Brouwer 1 – XIII.1.2
Bern:
1 Sybren van Tuinen, folget VI.2
2
Trijntje van Tuinen (Trijn/Nynke) * Seisbierrum 26-6-1914 † Ternaard 5-11-2001, 84 jier [] Bitgum r. 16, gr. 6; G; húshâldster op ûnderskate plakken, en by har lettere man te Holwert;
x 1965 Sijtze Gerbens Malda * Holwert 15-3-1907 † Ternaard 26-6-1987, 80 jier; G; boer te Holwert; sn fan Gerben Sijtzes Malda, yn 1905, ’10 arbeider te Holwert, yn 1907 dêr gernier, sûnt omstrings 1925 dêr boer, en Janke Willems Bergmans;
Sytze x 1 Westdongeradiel 9-6-1932, 25 en 24 jier, Jantje Hofing * Jannum 12-3-1908 † Holwert 20-10-1959, 51 jier; G; by trouwen sûnder berop te Jannum; dr fan Lieuwe Christiaans Hofing, yn 1903 arbeider te Rinsumageast, yn 1908 greidboer te Jannum, yn 1932 dêr arbeider, letter rêstend te Reitsum, en Akke Romkes Talstra, op ’e âlde dei rêstend te Reitsum
3 Reimer Willem van Tuinen, folget VI.3
4 Jitske van Tuinen, folget VI.4
5 Jacob van Tuinen, folget VI.5
6 Deaberne famke
*-†  Dokkum 1924 [] Ælsum, yn in grêf mei om it sarkje hinne in jitizeren stek

Dirkje Brouwer en Pieter van Tuinen
Dirkje Brouwer en Pieter van Tuinen.
Fotograaf: Obbema & De Bruin, Ljouwert, Snits. Erfgoed Fundaasje – Kolleksje Van Tuinen
Reimer, Piter van Tuinen, Sybren, Trijn, Durkje Brouwer, Jabik en Jikke
Fotograaf: S. Algera, Bolswert. Erfgoed Fundaasje – Kolleksje Van Tuinen
Jabik, Nynke (Trijn), Durkje Brouwer, Jikke en Reimer van Tuinen.
Fotograaf: Van der Peijl, Ljouwert
Fan links nei rjochts: Reimer, Pieter, Minke Lieuwina Sytsma, Sybren, Trijntje, Jitske, Dirkje Brouwer en Jacob. Fotograaf: n.n.
Fan links nei rjochts: Reimer, Pieter, Minke Lieuwina Sytsma, Sybren, Trijntje, Jitske, Dirkje Brouwer en Jacob.
Fotograaf: n.n.
Pieter van Tuinen en Dirkje Brouwer
Pieter van Tuinen en Dirkje Brouwer
Trijn, Reimer, Henny Nicolai, Sybren, Piter, Lewyn Sytsma, Jikke, Gerbrig Scheepsma, Taco Kingma, Jabik;
foaroan: Piter van Tuinen en Durkje Brouwer
Achterste rige: n.n. Trijn van Tuinen, Lewyn Sytsma, Jikke van Tuinen, Taco Kingma, Reimer van Tuinen, Nynke Brouwer, Jabik van Tuinen, Geb Scheepsma;
sittend: Sidonia Miedema, Sybren van Tuinen, Dirkje Brouwer, Piter van Tuinen

Personiel fan ’e Kristlike Kweekskoalle te Dokkum omstrings 1923/’24. Fan links nei rjochts: Kamerling, Kuiper, Piter van Tuinen, Strikwerda en Dijkstra
Personiel Kristlike Kweekskoalle Dokkum omstrings 1932/’33.
Steand fan links nei rjochts: Trijntje Liezenberg (Nine), Zaadnoordijk, Sijtze Camping en Oudemans.
Sittend, Piter van Tuinen, Strikwerda – hy giet yn 1934 fuort en Van Tuinen folget him op – K. de Vries en Dirk Humalda.
Fotograaf: Fa. Pottjewijd, Hoffotograaf, Wunschoten
Op it hôf te Bitgum links it grêf fan Trijntje van Tuinen; har omskot is begroeven by dat fan har oerbeppe Brechtje Folkerts Damsma
en har âld-âldmuoike Aukje Reimers Brouwer; rjochts de sark fan Dirkje Brouwer en Pieter van Tuinen,
beierdige yn ’e earmen fan har pake Gerben Reimers Brouwer en âldomke Klaas Gerbens Brouwer.
De toanen fan Johann Sebastian Bach binne dizze sibben eigen, songen troch de alt Aafje Heynis,
Bist Du bei mir, geh ich mit Freude

Hjirûnder it oarspronklik grêfskrift op de eardere lizzende sark; by de renovaasje, c.q. ferfanging fan ’e sânstiennen monuminten troch nije swart-graniten stiennen is dy tekst yn ’e nije Fryske stavering fan 1988 oerbrocht:
PX/PIETER VAN TUINEN/* TO INGELUM 2-8-1883/+ TO DOKKUM 22-3-1961/MYN HELP EN MYN RÊDDER BINNE/JO; O MYN GOD! TOEVJE NET./PSALM 40:18/
DIRKJE BROUWER/* TO BITGUM 12-8-1882/+ TO LJOUWERT 4-5-1962/EN DE FRIJKOCHTEN DES HEARE SILLE/WEROMKOMME EN OPTSJEN NEI SION MEI/JUBEL, EN IVIGE BLYDSKIP SIL OP HAR/HOLLE WÊZE; FREUGDE EN BLYDSKIP SILLE HJA DIELHAFTICH WURDE, MAR DE DRÔFENIS/EN IT SUCHTSJEN SILLE FUORTFLECHTSJE/JESAJA 35:10/

§ OANTINKENS FAN JIKKE KINGMA-VAN TUINEN
Deaberne suske
Yn ’e húshâlding komt yn 1925 in deaberne famke te wrâld.
Jits van Tuinen: Dêrtroch wie it begjin yn Dokkum heel treurich. Ik sjoch pake Reimer noch yn it swarte brikje oankommen.
Der wie in kommisje dy’t bern út Dútslân yn Nederlân ûnderbringe moast om oan te sterkjen. Guon fan ‘e kommisje tochten dat it wol wat foar ús mem wie om in famke op te nimmen, no’t se sels krekt in famke ferlern hie. Durkje moast de kop mar opstekke. Sa kaam Edith by ús. Us rûge jonges waarden wat sachtaardiger. Ik hie sûnt wat mei it Dúts. Us heit wie trouwens al pro-Dúts. [Net polityk] Hy hat in hoart hân dat er ús út de Dútse bibel foarlies.
It duorre in skoft, mar ik wit noch dat ús mem wer moaie klean oandie, in rôze bloeze. Se moast wol wat oerwinne. It wie krekt as mocht dat net.

Mem de spil
Us mem wie de spil fan ‘e oarloch, de siel fan ús ferset. Ik hie in kear in dream. Der binne twa Van Tuinenstrjitten yn Dokkum. Ik tink dit kloppet net. Ik krij in ljedder, ik klim derby op en moat in fervepot en in kwast ha. Dy helje ik by Atema. Ik helje mei de kwast Van Tuinen troch en meitsje dêr D. van Tuinen-Brouwer fan. Ik fal mei de ljedder achteroer en wurdt wekker. Dat typearret ús mem. Us heit hold ús tsjin. Heit wie altyd min, mem altyd plus.

Mem hie yn ‘e oarloch heldersjende dingen. Se waard in kear wekker en fielde dat Reimer oppakt wie. Se hat – miskien troch de ingelen – letter har fertsjinste krigen. Doe’t se yn it Diakonessehûs stoar wie it 4 maaie. Ik wie der allinne by, de moarns om sawat sân oere – in suster hie my belle. De jûns kamen Sybren en dy ek. Ik sei: No giet aansen de Stille Tocht by it Diakonessehûs lâns, sille wy no even nei ûnderen? Doe ha wy flakby wêr’t mem stoarn wie in minút stil west. Dat wie ek foar mem.’
Mem wie ek muzikaal, heit hie dat helendal net. Mem siet op in koar yn Boalsert. Ien fan har hichtepunten wie de útfiering yn ’e Martinytsjerke fan ‘‘Aan de rivieren van Babylon daar zaten wij en weenden.’’ Yn it oargelspul hearden je it wetter klotsen.
Mem hie altyd iepen hûs. De jonges namen geregeld oare jonges mei. Jacob stie dan op in stoel te preekjen. Foaral doe’t wy yn ‘e Potgieterstrjitte wennen wie it altyd fol. Dat wie sa’n lyts húske. Oan ‘e Stasjonsleane letter, krigen wy mear romte.’
Taco en Jikke wenje nei de oarloch yn ’e Potgieterstrjitte te Ljouwert, hjir wurdt bedoeld de Stasjonsbuert yn Dokkum.
De bern Sybren, Reimer en Jikke sitte yn ’e Twadde Weareldoarloch yn ’t ferset. Jikke is koerierster.

Prinses Juliana ûntfangt fersetsstriders op it Stedhûs te Dokkum, 8-11-1945.
Jikke van Tuinen – earder koerierster – neist har yn Frysk kostúm.
Fotograaf: Fotobureau Meijer, Den Haach
.
Kolleksje Van Tuinen, Erfgoed Fundaasje

V.3 Dirk Gerbens van Tuinen * St.-Jabik 3-8-1874 † St.-Anne 9-9-1964, 86 jaar; GK; erbaaier te St.-Jabik; eerst frijsinnig NH, later GK; Dirk begint in 1903 te fissen bij de Stenen Dam in ’e Westhoek, in 1904, 1910 dêr fisser (huusnrs 214a, 299, 223, 428, sont Ouwe Maai 1916: 429b); in 1925 dêr winkelman; in 1932 en 1936 wadfisser op Weltefreden;
x ’t Bildt 8-5-1902, 24 en 23 jaar, Hiltje Sakes Heeringa * St. Jabik 21-3-1879 † dêr 3-12-1934, 55 jaar; frijsinnig NH, later GK; bij trouwen sonder beroep te St.-Jabik; dr fan Sake Tjipke Heeringa, in 1879 winkelman te St.-Jabik, dêr later bakkersfaint, en Martha Jans Kramer, as wede fan Sake, hur eerste man, winkelfrou te St.-Jabik
Kines:
1 Gerben van Tuinen, folgt VI.6
2 Sake Tjipke van Tuinen, folgt VI.7

V.4 Albert Gerbens van Tuinen * St.-Jabik 3-12-1885 † dêr 29-11-1969, 83 jaar, [] St.-Jabik; GK; erbaaier, komt op 21-8-1911 út Oasterbierum in ’e Westhoek onder St.-Jabik; in 1912 dêr wadfisser met syn aigen skip, en in 1932 en 1936 wadfisser op Weltefreden; omstreeks 1920 melkrijer in ’e Westhoek, later dêr transporterbaaier, huusnr 417, weunt sont Ouwe Maai 1916 op nr 414, sont 1-1-1931 op nr 425; in 1942 dêr weer fisser;
x ’t Bildt 1-2-1912, 26 en 23 jaar, Tietje Klazes Schiphof (Tyt) * Belkum 14-7-1888 † St.-Jabik 10-12-1977, 89 jaar, [] St.-Jabik; eerst NH, later GK; bij trouwen sonder beroep te Belkum; dr fan Klaas Pieters Schiphof, in 1888, ’90, ’97 erbaaier te Belkum, in 1912 idem te Nieuw Vennep, Haarlemmermeer, en Trijntje Jans Herrema
Kines:
1 Albert Alberts van Tuinen, folgt VI.8
2 Trijntje Alberts van Tuinen
* St.-Jabik 25-4-1917; GK; bij trouwen sonder beroep te St.-Jabik;
x ’t Bildt 12-11-1942, 25 en 31 jaar, Doede Zijlstra * Oastrum, Oastdongeradeel, 2-10-1911; komt op 11-1-1932 út Oastrum in Wier (nr14) as bakkersfaint inweunend bij J. Bruinsma; bij trouwen dêr bakker, letter idem te Damwoude; sn fan Jan Andries Zijlstra, in 1907 erbaaier te Oastrum, in 1911, ’32 dêr gernier, en Elisabeth Doedes Rijpstra

Trouboeky fan Albert van Tuinen en Tietje Schiphof.
Kolleksy Sytses Hotses Buwalda, St.-Jabik
Dirk (V.3) en Albert Gerbens van Tuinen (V.4) en Tyt Schiphof.
Bron: S.H. Buwalda, Geskidenis fan de Bildtse Waddenfisserij, Stichting Ons Bildt, 1986
(bladsy 133)
De Westhoek in 1952.
Bron: Kike na kikys – ’t Bildt in de twintigste eeuw, bijnander fandeld deur de Stichting Ons Bildt en ’t Bildts Dokumintasysintrum,
Stichting Ons Bildt, no 32, St.-Anne, 2000

V.5 Pieter Gerbens van Tuinen * St.-Jabik 23-6-1888; GK; spoorwegerbaaier te St.-Jabik; ferhúst met syn frou op 22-12-1913 na Finkum; komt op 3-5-1927 út Tsjummarum in St.-Jabik (nr A99); ferhúst op 6-1-1928 na Blija; komt op 31-7-1931 út Blija in St.-Anne (noadweuning, nr 586, Stasjon); ferhúst op 30-5-1934 na Hijum; in 1943 erbaaier te Luwt;
x Menameradeel 9-10-1913, 25 en 23 jaar, Klaaske Pieters Terpstra (Klaske) * Menaam 30-1-1890; NH; bij trouwen sonder beroep te Slappeterp; dr fan Pieter Klazes Terpstra, erbaaier te Menaam (nrs 194, 302), dêr gernier (nrs 11, 10), sont Ouwe Maai 1909 erbaaier te Slappeterp, en Geertje Hettes Douma
Kines:
1 Pieter Pieters van Tuinen, folgt VI.9


Pieter Gerbens van Tuinen en Klaske Terpstra.
Foto fan: Janny Abel-van Tuinen


GENERAASJE VI
VI.1 Sybren Jitze van Tuinen
* Berltsum 7-4-1904 † dêr 5-9-1977, 73 jier, [] Berltsum; túnker en gernier te Berltsum, yn 1934 neamd bouboer; dêr foarsitter feilingferiening De Afslag; komt op 18-4-1928 yn Berltsum mei syn frou op nr 142 te wenjen, letter nr 523;
x Wûnseradiel 12-4-1928, 24 en 25 jier, Pietje Lautenbach * Berltsum 5-12-1903 † Snits18-1-1993, 89 jier, [] Berltsum; by trouwen sûnder berop te Koarnwert, komt dêrwei op 18-4-1928 yn Berltsum; wennet sûnt 1991 te Snits; dr fan Johannes Ebbings Lautenbach, yn 1893 sûnder berop te Berltsum, yn 1920 dêr greidboer, 1894-’99 dêr gernier, hierboer op ûnderskate plakken, 1894-‘95 te Menaam, 1899 te Seisbierrum, 1923 te Makkum, 1927 op De Houw ûnder Koarnwert, 1931-’42 te Kalifornië (Feriene Steaten fan Amearika), en Hendrika Heerkes Palsma, hierboerinne, emigreart yn 1931 mei man en trije soannen nei Amearika, de dochters Tytsje en Pytsje bliuwe yn Nederlân
Sjoch:
-Drs. Jacob Lautenbach, Lautenbach – Vier eeuwen familiegeschiedenis, Stichting Jacobus Lautenbach, Ljouwert, 2004
Genealogy Palsma VIII.3.1
Bern:
1 Jacob Johannes van Tuinen, folget VII.1
2 Catharina Hendrika van Tuinen
* Berltsum 3-1-1930
3 Johannes van Tuinen, folget VII.2
4 Klaas Taeke van Tuinen, folget VII.3
5 Ebbing van Tuinen, folget VII.4
6 Heerke van Tuinen
* Berltsum 30-3-1933 † dêr 7-2-1934, 10 moanne; Hearke ferstjert troch ferhinging yn syn widske
7 Heerke van Tuinen, folget VII.5
8 Henderika van Tuinen * Berltsum 13-8-1936
9 Sjoerd van Tuinen, folget VII.6

VI.2 Sybren van Tuinen * Seisbierrum 5-3-1913 † Swolle 29-4-1993, 80 jier, [] Hattem; 1940-’45 fersetsstrider; 1940-1943 learaar skiednis Kristlike H.B.S. te Ljouwert; 5-4-1945 – 16-5-1946 waarnimmend boargemaster fan Bolswert; 16-5-1946 – 1-12-1970 boargemaster fan Dokkum; 1-12-1970 – 1-4-1978 idem Kampen; 6-7-1950 – 3-6-1970 lid Provinsjale Steaten foar de Anti Revolutionaire Partij (A.R.P.), 1968-1971 foarsitter Steatefraksje; 16-9-1969 – 10-5-1971 lid Earste Keamer Steaten Generaal foar de A.R.P. , lid haadbestjoer Fryske Akademy, bestjoerslid Fryske Kultuerried, bestjoerslid Friesch Genootschap; oprjochter Het Dockumer Stadsfonds (ûnderstipet kulturele, maatskiplike en sosjale projekten), idem IJsselakademy te Kampen;
syn namme wurdt bewarre yn ’e Drs. S. van Tuinenleane te Dokkum;
x Eastdongeradiel 13-6-1940, beide 27 jier, Minke Lieuwina Sytsma (Lewyn) * Ælsum 25-11-1913 † Swol 10-1-2004, 90 jier, [] Hattem, lid Rie Bernebeskerming te Ljouwert; dr fan Syds Lieuwes Sytsma, eigenerfd bouboer ûnder Ælsum, boargemaster fan Eastdongeradiel, en Sidonia Catharina Franses Miedema
Bern:
1 Piter van Tuinen, folget VII.7

Sybren van Tuinen, fersetsstrider.
Fotograaf: Ozinga, Dokkum
Prins Bernhard – Prinsje Nooitgenoeg – gaat ok bij Dokkum om en skudt op ’t Stadhús wakker hantsjes met de Dokkumer Grenaten (skimpaam foor Dokkumers). Rechts burgemeester Sybren fan Tunen
Drs Sybren van Tuinen

§ YNSTALLAASJEDEI
Jikke van Tuinen yn in brief oan har ferloofde Taco Kingma yn Indië oer de ynstallaasje fan har broer Sybren as boargemaster fan Dokkum, d.d. 19-5-1949:
In ûngeskikte tiid om dy te skriuwen, op Sneontemiddei. By elke rigel trije kear de tillefoan.
Fan ’e moarn kaam ik op 20 felisitaasjes, dy’t opskreaun wurde! en dêr komme dan noch de beltsjes fan de taartsjebakker en de skinkeslachter by. Allegearre foar it grutte feest fan moandei.
Hjoed ha ’k it hiele hûs oanfage, ôfstoffe en dweile. ‘‘Wacht u voor uitglijden!’’ Fierders ha ’k de tún klaud en alle stiennen netsjes neistinoar lein. Alle blommen ha ’k der úthelle en yn ’e keamer te pronk set. Dêr is ’t no sa glimmend en sa ‘keurig’ dat dyn eagen der fan kniperje! ’k Moat no mysels noch poetse en útboarstelje, mar ik kin dij earst wol skriuwe, want sjochst my dochs net.
Kinst snappe dat wy hjir net allegearre de koarts ha? Sa’n ynstallaasje bart net sa faak en komt jin ek net fan alle soannen oer, seit Heit. Der binne ek legio perikelen oan ferbûn. Sa moatte der swarte pakken foar de mânlju komme. Wy moatte lange jurken ha, de minsken moatte útnoege wurde en de skoallebern trakteard. Wy ha mem ynskeakele, dy’t achter jurken oangiet en om ekstra geunsten freget foar snobbersguod.
(Alles is noch op ’e bon en wy ha noch suver gjin knappe klean, en liene foar feestjes alles byinoar…)
Mem is brutaal as it om har soan giet – en men seit gjin ‘nee’ tsjin har, fral as se har lyts makket en de ‘poes’ om docht!
Fan ’e middei kaam se op in draaf it hûs om. Se hie in grut sukses behelle: by in firma hie se tûzen repen krigen, foar alle skoallebern ien! Ik snap net hoe, en gjin ien snapt it, mar dy tûzen repen binne der. Spesiaal foar mem as manna út ’e himel reind tink.
Heit hat op ’t heden minstens sa’n sinneskyngesicht as Happerdepap doe’t hy de sjemleppel ôfslikke. Hy is alderferskriklikste wiis op syn âldste. Afijn – lit him noch mar eefkes huppelje, de klap komt fansels. Want ik foarspel herry mei de Dokkumers en herry thús as Sybren by ús yn komt (se ha noch gjin hûs yn Dokkum). De grutte kwesje is it Frysk. Sybren is in hurdkop. Hy wol perfoarst syn ynstallaasjerede yn ús eigen taal hâlde en dat wurdt hjir kranksinnich fûn. Heit hat him dêr hjoed twa kear om belle, mar hy hâldt fol. Hoe faker as Heit him hjir oer bellet, hoe stiver as hy wurdt. Ik jou him gelyk wat dy rede oanbelanget, mar fyn wol dat hy offisjele besluten en formaliteiten yn ’e Rykstaal beantwurdzje moatte soe – en ek rekken hâlde moat mei Hollânsktalige boargers!
Mar der is gjin helpen mear oan. Wethâlder Barkmeier belle nyskrekt wer op en sei dat it him tige spiet, en dat hy persoanlik neat tsjin it Frysk hie, mar de oaren… Hy moat ek om dy oaren tinke! Och, hy kletst. Hy sanikt der just it measte oer.
Woansdei is der fergadering fan it Frouljusfront yn Ljouwert. Dêr moat ik oars al hinne. As ik no Sybren mar goed ôfriede soe om dy rede yn it Frysk te hâlden, joech Heit my wol frij! 
[Jikke is dan tydlik learares oan ’e kweekskoalle dêr’t har heit direkteur is] 
Mar oft it thúsfront  my dat wurdich is… nee fansels.

Noch in
 anekdoate:
Sybren boartet op gemeentlik nivo lantsjepik mei syn sweager Frans Sydses Sytsma, dy’t syn heit opfolget as boargemaster fan Eastdongeradiel (1934-1964). Sybren wol lân by Dokkum foegje, Frâns deselde stikken by syn gebiet.

***

Sjoch: J. Visser – Schets voor een genealogie der Anjumer Sijtsma’s en van hun agnaten uit het geslacht Jeppema – Dongearadeel byda aestersida der Pasen – It Beaken – tydskrift fan de Fryske Akademy – Jiergong XXVI – Nr 2 – July 1964
Publikaasjes fan Sybren van Tuinen,ûnder oaren:

Antiqua Virtute et Fide – Oude Trouw En Deugd – In âlde spreuk yn Fryslân, eigen útjefte, 1988
Het woord is aan U mijnheer Le Maire (eigen behear)
Wolkomthús fan de prins – yntocht yn Fryslân fan prins W.K.H. Friso en prinses Anna 1734, (eigen behear 1989).
Oer him ûnder oaren: Terminus – S. van Tuinen 1945-1978 magistraat Boalsert-Dokkum-Kampen – Patri Honoris Causa, by it ôfgean as boargemaster fan Kampen, troch syn soan Piter van Tuinen (eigen behear 1978); LC 3-4-1993 (In Memoriam), LC 8-1-1968, idem 10-11-1970, idem 3-11-1977, idem 30-4-1993
Sjoch:
Sybren van Tuinen – Wikipedy
Sybren van Tuinen – Wie Is Wie In Overijssel
Drs. S. (Sybren) van Tuinen – Parlement & Politiek
Drs. Sybren van Tuinen – Biografisch Portaal
Bommen op Saakstra’s brug: oorlog en bevrijding in Noordwest-Friesland
Dokkum toen en nu
STICHTING IJSSELACADEMIE Financieel Overzicht 2015
Het Dokkumer stadsfonds – Platform voor cultureel avonturiers
-Een herinnering aan Sybren van Tuinen – Kamper Almanak
-ONZE POLITIE ZIJ ACTIEF! Een herinnering aan Sybren van Tuinen

-De komst van de academie | BOEi
-Sybren van Tuinen (1913-1993), jarenlang burgemeester van Dokkum, werd in de jaren 70 de nieuwe burgemeester van Kampen
Burgemeester van Dokkum – Art. LC 1 aug 1968 deel 1
Burgemeester van Dokkum – Art. LC 1 aug 1968 deel 2
Burgemeester van Dokkum – Art. LC 1 aug 1968 deel 3
Burgemeester van Dokkum – Art. LC 1 aug 1968 deel 4

VI.3 Reimer Willem van Tuinen * Seisbierrum 24-8-1916 † Menaam (Nij Statelân) 29-11-2006, 80 jier, [] Bitgum; earst G, letter NH; fersetsstrider, ta de dea feroardiele, ûntkomt er ein sept. 1944 by in deademars út it kamp Amersfoart.
Fersetsnamme: Willem de Jong, hy brûkt dy namme letter as pseudonym ûnder syn artikels yn literêr tydskrift De Tsjerne; skriuwt ûnder de namme Willem Eisma allyksa yn De Stim fan Fryslân. Nei de oarloch ferbynt er de namme Willem oan syn foarnamme.
Túnder te Langsweagen, fan 1951 oant 1974 idem op Fjouwerhûs te Menaam ûnder Bitgum;
Reimer en Henny wenje sûnt 1974 yn ’e Buorren nr 12 te Bitgum, Reimer is dêr offisjeel sûnder berop, offisjeus onbesoldigd boargemaster.
Dichter en skriuwer. Skriuwer Doarpsbelang Bitgum, idem begraffenisferiening De Lêste Eare; lid restauraasjekommisje Herf. Tsjerke; lid skiednisboekkommisje Bitgum 1979-1984; redakteur De Stiennen Man (dan ienmansredaksje), idem literêr tydskrift De Tsjerne, idem de Strikel (1970-1985, ûnder oaren rubryk: Op ’e koarte baen)

x Henny Nicolai * Twizel 24 maart 1924 † Menaam (Nij Statelân) 1-7-2010, 86 jier, [] Bitgum; frijsinnich NH; bestjoerslid Frijsinnich Herfoarme Frouljusferiening Dienstbetoon te Bitgum; lid Menamer Kristlik Fokaal Dûbel Kwartet û.l.f. Oepke Plat; dr fan Klaas Klazes Nicolai, greidboer te Twizel, en Wilhelmina Rienks Weening
Bern:
VII.3.1 Bouwe Tigchelaar * Ljouwert 6-9-1952, ferkeaper, fytsemakker en befeiliger te Ljouwert; sn fan Hendrik Tigchelaar, fabryksarbeider te Ljouwert, en Anna Flobbe
x 1 Menameradiel 26-6-1972 (sk.) Anna Maria van der Geest (Ans) * Ljouwert 6 -7-1953, typiste-tillefoaniste Gemeente Menameradiel, adm. meiwurker te Ljouwert; dr fan Kornelis van der Geest, ferver te Dronryp, en Anna Haarsma
Ans x 2 Evert van Zandbergen
x 2 Flylân 10-7-2000 Marjan de Jong * Ljouwert 10-5-1960, gesinscoach-helpferliener te Ljouwert; dr fan Sijbren Aukes de Jong (Siep), kontroleur Bouwfonds te Ljouwert, en Marijke Terpstra
2 Janke van Tuinen, folget VII.8

Janke – sûnt 1999 Van Tuinen – en Bouwe Tigchelaar.
Fotograaf: Mellema, Ljurkstrjitte 1, Ljouwert

§ MODERNE HENNY
Henny Nicolai is neamd nei har beppe fan memmeskant Hendrikje Hendriks Minkema, greidboerinne te Drachten. Ien as Henny en net as Hendrikje by de Boargerlike Stân yn te skriuwen is yn 1924 frij modern. Meast wurdt de ferneaming út tradysje trochset en yn ’e omgong in foarm neffens de moade foar kar nommen, lykas: Antje-Annie, Trijntje-Tinie, Hendrikje-Hennie.
By Henny is de útgong mei de y-grek wol Frysk, heit en mem Nicolai wienen dan ek Frysksinnich. Doarpsgenoate en goekunde, de romansjêre Simke Kloosterman, hat likegoed har betinken dêroer, hja tinkt earder oan Hinke. De dame lit harsels nammers wol Simmy neame.

§ REIMER W. VAN TUINEN LITERÊR

Dichtbondel Read en Grien, 1951
Ut: Read en grien

Publikaasjes fan Reimer Willem van Tuinen, sjoch fierder Tresoar:-
-Efter it tried – kampsketsen út Amersfoort. Oantinkens oan syn tiid yn it konsintraasjekamp, ûnder de skûlnamme Häftling nû. 10039, 1946
-Forgetten post, 1949
-Read en Grien – fersen. Ferskynd ûnder syn fersetsnamme Willem de Jong, 1951
-Sa boartsjende wei – n.o.f. in priisfraach oangeande Dokkumer boartersspultsjes, 1968
-Skrael earesalút – ferhalen (bekroane mei in earste provinsjale priis). 1971
-It lân is uzes meielkoar – In samling skôgings (stikken út moanneblêd de Strikel en út Rym en Ûnrym)
-Libbensrin fan in sechstichjierrige, of Blomlêzing út de sechstich jier notulen fan it wetterskip ‘De Trije Doarpen’ 1911-1971, 1971
-Toer en tsjerke fan Bitgum oer de restauraasje fan ’e tsjerke (as lid fan de restauraasjekommisje), 1980
-postúm: Myn moaiste fersetsje-blomlêzing, 2006.
Oer him ûnder oaren: Reimer van Tuinen 1916-2006 (LC 30 nov. 2006), Ta oantinken oan Reimer van Tuinen – Klaas Abe Kamstra (Doarp & Sport febr. 2007)


Omrop Fryslân Radio hat in ynterview mei Reimer van Tuinen, ûnder oaren oer de Fryske Beweging, hjir te beharkjen.

VI.4 Jitske van Tuinen (ek: Jikke, Jits) * Bolswert 13-2-1919 † Ljouwert, Nijlân State, 22-4-2010, 91 jier, [] Noarderbegraafplak, Skieppedykje 4, Ljouwert; koerierster Ferset Twadde Weareldoarloch; learares Dútsk te Ljouwert
As Sybren sei: Trijn moat Nynke hite en Jikke Jits, dan gebeurde dat. Dat dan om it Frysk. Mar dat fûnen wý ek wol moaier hear.
x Taco Kingma * Aldegea (Wymbritseradiel) 1-4-1920 † Ljouwert, Nijlân State 9-1-1994, 73 jier, [] Ljouwert; Noarderbegraafplak; 1e luitenant by it Frysk Bataljon Nederlâns Indië; doktoraal Pedagogy Vrije Universiteit te Amsterdam; dir. Maatschappelijk Werk Geestelijk Gehandicapten (M.W.G.G.) te Ljouwert, letter omdoopt yn Sociaal Pedagogische Dienst (S.P.D.), idem MEE (Missie Meedoen Mogelijk Maken voor Mensen met een beperking), nei syn pensjoen ta eare fan him – wat er net op priis stelt – omdoopt yn Buro Kingma;

redakteur De Stim fan Fryslân, orgaan fan it Kristlik Frysk Selskip en it Roomsk Frysk Boun, Kingma hat dêryn syn rubryk De achterkant fan de moanne; 1979-1988 lid Pseudokommisje (it moast net te earnstich wurde, oppenearre Reimer van Tuinen), Skiednisboek Bitgum/Bitgummole
sn fan Albert Tækes Kingma, ûnderwizer te Aldegea (Wymbritseradiel), skoallehaad te Marrum, en Baukje Johans van der Meer
Bern:
VII.4.1 Johan Pieter Kingma (Hans) * Ljouwert 8-6-1955, sosjaal wurker;
w.m. sûnt 1977 Trijntje van der Wal (Tryntsje) * Snits (wenjend yn It Heidenskip) 5-4-1955,  meiwurker sûnenstsjinst; dr fan Siebe Jolles van der Wal, greidboer en firmant leanbedriuw yn ’t Heidenskip, en Hittje de Jong
Bern:
VIII.4.1.1 Teake Piter Kingma * It Hearrenfean 30-7-1985, manager-projektûntwikkelder oalje en gas te Perth, Brisbane (Australië) en Celle (Dútslân);
w.m. -8-2012 Ziga Vleugel
Bern:
VIII.4.1.1.1 Tako Kingma

VIII.4.1.2 Siebe Kingma * It Hearrenfean 23-9-1987; bankmeiwurker Bedriuw en Klant te Ljouwert;
w.m. Yvonne van Dijk 

Jikke en Taco mei mei breidsfammen, in suster fan Taco en in nicht fan Jikke, Nynke Brouwer.
Fotograaf: Foto Modern, Dokkum
Jikke van Tuinen en Hansje Piter Kingma, simmer 1960

§ EIGEN SKIEDNIS BESKREAUN
Jikke Kingma-van Tuinen, publiseart ûnder de skûlnamme Dieke Brouwer, ûntliend oan har memmes namme: Dirkje Brouwer) De frijheid gie yn it blau – in jonge frou op aventoer yn 1945; eigen behear (earder publisearre as ferfolchferhaal yn alve ôfleveringen yn wykblêd Frysk en Frij. sûnt 30 maart 1985.
Lês hjir: De frijheid gie yn it blau

Jikke Kingma, 90 jier

Jikke beskriuwt allyksa har affiniteit mei it Dúts, yn in skôging ûnder de titel Dúts en it skuldbesef.

§ PUBLIKAASJES FAN TACO KINGMA
Taco Kingma is neist kollumnist yn De Stim fan Fryslân ek kronikeur fan histoary; sa beskriuwt er it wjerfarren fan it Frysk Bataljon yn Indonesië, stelt er in kronyk op fan syn memmes sibben Fokje Johans van der Meer út Aldegea (W.) en in wiidweidige skiednis fan Bitgum, dêr’t syn frou har foarâlden húsmannen.

Achterkant en foarkant omslach fan Achter de moanne oan, samling fan kollumkes út de rubryk De achterkant fan ’e moanne
yn De Stim fan Fryslân, útjefte 1988


Hjirûnder in greep út Taco Kingma syn publikaasjes:
-Friesland was hier – De lotgevallen van het bataljon ‘Friesland’ in Indië, 1945-1948/T. Kingma, gearstaller, Drukkerij T. van der Weij, Ljouwert, 1948, twadde, wat wizige, druk, Uitgeverij Van Wijnen Frjentsjer, 1993
-Bitgum – skiednis fan Bitgum en Bitgummole/Taco Kingma, Fryske Akademy Ljouwert, 1988 ISBN 9061716942
-Achter de moanne oan (karút kollums earder pleatst yn De stim fan Fryslân, eigen seleksje); Van Wijnen Frjentsjer, ISBN 9051940173
-De Ald Pleats – Oantinkens oan de Van der Meers fan Aldegea (W.) foar 1920;mei meiwurking fan Johan L. van der Meer; eigen behear, Ljouwert, 1988
-In slach om – troch âld Bitgum en Bitgummole; eigen behear, Bitgum, 1991
-Geliefde ouders! – Brieven fan twa soannen oan har âlden (plm. 1913-1921), ûnder de namme Tæke A. Kingma; eigen behear, 1992

VI.5 Jacob van Tuinen (Jaap, Jabik) * Bolswert 25-6-1921 Bilthoven 22-4-2009; stúdzje teology oan ’e VU te Amsterdam; grifformeard dûmeny te Skettens-Longerhou en Amsterdam, dêr ek studintepredikant;
x Wûnseradiel 29-10-1952 Gerbrig Scheepsma (Geb) * Skettens 31-3-1928 Goes 7-6-2015, 87 jier, [] Algemene Begraafplaats Kapelle; dr fan Feike Douwes Scheepsma en Anna Tjeerds Stellingwerf, greidboeren te Skettens
Gerbrich x 2 M.C. Duijnhouwer 1-2-2010
Bern:
1 Gabriëlle Stephanie van Tuinen * Amsterdam 15-3-1967
2 Pieter Reimer van Tuinen, folget VII. 9

Jabik van Tuinen, Pieter, Gerbrig Scheepsma, en Gabriëlle Stephanie
Fotograaf: Henk Tonkens, Govert Flinckstraat 374, Amsterdam

VI.6 Gerben Dirks van Tuinen * St.-Jabik 10-2-1904; erbaaier te St.-Jabik; ferhúst 15-5-1925 na Tsjummarum (huusnr 410), komt dêrweg met de húshouwing op 2-5-1936 weer in St.-Jabik (nr 821);
x ’t Bildt 14-5-1925, 21 en 20 jaar, Dieuwke Dirks Kuiken * St.-Jabik 11-1-1905; bij trouwen maid te St.-Jabik; dr fan Dirk Beerts Kuiken, erbaaier te St.-Jabik, en Pietje Sakes Wijma (tekent sels: Weima)
Kines:
1 Pietje Gerbens van Tuinen
* Tsjummarum 10-3-1928, (selde geboortedâg as Dirk);
x Doeke Volbeda
2 Dirk Gerbens van Tuinen, folgt VII.10
3 Hiltje Gerbens van Tuinen * St.-Jabik 30-10-1940;
x Jan Hoekstra; fan St.-Anne

VI.7 Sake Tjipke Dirks van Tuinen * St.-Jabik 11-6-1910; GK; bij trouwen erbaaier te St.-Jabik (nr 426);
x ’t Bildt 25-7-1935, 25 en 21 jaar, Kaatje de Haan * Waidum 21-12-1913; NH; bij trouwen sonder beroep te St.-Anne; dr fan Geert Willems de Haan, in 1910 erbaaier te Mantgum, in 1911 te Oasterwierum, in 1912, ’13 te Waidum, in 1918 te Kornjum, idem te Froubuurt (nr 210) en St.-Anne, en Berber Johannes Weijer, as wede sonder beroep te Froubuurt en St.-Anne
Kines:
1 Dirk Sakes van Tuinen, folgt VII.11
* St.-Jabik 27-10-1938; GK; fart sont 1957 op see
2 Berber van Tuinen * St.-Jabik 12-3-1942; GK;
3 Hiltje van Tuinen (Hillie)
4 Doreen van Tuinen
5 Geert van Tuinen, folgt 12

VI.8 Albert Alberts van Tuinen * Oasterbierum 20-4-1911; eerst NH, later GK; erbaaier te St.-Jabik; bij trouwen dêr sjauffeur; in 1938 dêr fishandler (nrs 426, 429); de húshouwing ferhúst op 18-1-1938 na Inkhuzen, Admiraliteitsweg 15, in 1944 dêr ekspediteur in dienst; later melkrijer en -farder bij syn hait, hij faart met ’n praam; in 1947 koopt-y de herberg Bij de Grutte Pomp te Beetgum fan Dooitze Berends Nauta en Lijsbert Simens Hoppinga; de klandizy ferloopt wat en in 1950 ferkoopt Albert ’t kafee an de kulturele ferening It Bitgumer Formidden; Albert en Klaske blive dêr nag kastlain tot 1951 en dan ferhúst de huushouwing na Australië;
x ’t Bildt 22-12-1932, 21 en 20 jaar, Klaske Talsma * Tsjummarum 12-2-1912; NH; bij trouwen sonder beroep te Tsjummarum; dr fan Samme Feitses Talsma, yn 1906, ’09 erbaaier te Tsummarum, in 1912, ’32 dêr gernier, en syn achternicht Dieuwke Feitses Talsma
Kines:
1 Dieuwke van Tuinen
* St.-Jabik 17-7-1933
2 Tietje van Tuinen * St.-Jabik 31-7-1934, tweeling met Namkje
3 Namkje Trijntje van Tuinen * St.-Jabik 31-7-1934, tweeling met Tytsy
4 Albert van Tuinen, folgt 13 * St.-Jabik 4-9-1936
5 Feitse van Tuinen * St.-Jabik 29-3-1944 dêr 11-4-1944, 13 dagen, [] St.-Jabik

VI.9 Pieter Pieters van Tuinen * Finkum 26-2-1917 Luwt, [kremeard] Goutum; bij trouwen timmerfaint te Luwt, later bij Bantema te Rie, dêrna timmerknecht bij de Spoorwegen (Gysbert Japicxstraat 80), sont omstreeks 1953 idem te Deventer, sont omstreeks 1958 weer te Luwt (Vinkstraat), dêr later onderhoudstimmerman bij Nijlân State (Piter en Wap weune dêr ok); as se met pinsjoen binne, weune se op ferskillende plakken in Luwt;
x Menameradeel 13-5-1943, 26 en 22 jaar, Wapke Dirkje Hofstra (Wap) * Herbajum 19-6-1920 Luwt 6-9-2005, 84 jaar, [kremeard] Goutum; bij trouwen maid te Skingen; dr fan Arjen Durks Hofstra, erbaaier, in 1915 te Herbajum, in 1915, ’16 te Achlum, in 1917, ’19 te Pains, in 1920 weer te Herbajum, in 1925 te Hitzum, komt dêrweg op 28-5-1925 in Skingen, in 1938, ’39 dêr boer, in 1943 dêr gernier, en Jeltje Stientje Pieters Aukema
Kyn:
Janke van Tuinen
(Janny) * Ljouwert, Stedssikehûs, 12-3-1954, oanjûn troch Margien Zwiers, kreamheinster te Ljouwert, dy’t by de berte oanwêzich wie; dr fan Koba Zijlstra, yn 1954 sûnder berop te Ljouwert; Janke is adopteard troch Pieter van Tuinen en Wapke Dirkje Hofstra te Ljouwert op 14-9-1962;
x Fetze Abel

§ GYN REVOLUSJONÊRE DINKBEELDEN
Piter het soa ’t likenet gyn revolusjonêre dinkbeelden fan syn femiliy orfd, maar hij kin bra opspreke. Op jaregbesites het-y de wisânsy om met de finger wel heel gewichtig op ’t tafelsblâd te tikken en met útset lúd te roepen: Dat is stjerrende wier Hille!, of Dat is in feit en dat is wier!
Metdeling fan Philippus Breuker, ’n omkesêger, seun fan Hille Breuker en Janke Hofstra, suster fan Wap.

Phlippus Breuker feerder: ’t Wie in fleurich man en in betûft timmerman. Wy hawwe der as lytse bern gauris útfanhûze en doe’t ik yn 1952 op de Ryks-HBS kaam, ha ’k dêr tusken de middei in jier iten. Hy hie in folkstún oan de Harnzerfeart, dêr’t no it WTC sawat is en dêr ha ’k as jonkje gauris mei him west. Hy mocht ek graach (snoek)fiskje.

Pieter van Tuinen, Wap Hofstra en Janny.
Foto fan: Janny Abel-van Tuinen
Wap van Tuinen-Hofstra.
Foto fan: Janny Abel-van Tuinen

GENERAASJE VII
VII.1 Jacob Johannes van Tuinen
* Berltsum 10-2-1929 28-8-2009; ierdappelkeapman en kommisjonêr yn ierdappels te Berltsum;
x
Bern:
1 Sybren van Tuinen, folget VIII.1

2 Feike van Tuinen, folget VIII.2
3 Johan van Tuinen, folget VIII.3

VII.2 Johannes van Tuinen * Berltsum 13-12-1930

VII.3 Klaas Taeke van Tuinen/Nij Seelân/

VII.4 Ebbing van Tuinen * Berltsum 16-2-1932

VII.5 Heerke van Tuinen * Berltsum 30–3-1933

VII.6 Sjoerd van Tuinen

VII.7 Piter van Tuinen * Ljouwert 7-12-1942, klassikus, learaar klassike talen Marnix-college Ede, idem 1971-1987 te Hilversum oan it Alberdingk Thijm College, 1987-2003 rektor Kristlik Gymnasium te Utert; foarsitter Stichting Erfgoed Fundaasje; bestjoerslid gemeentemuseum Het Hannemahuis te Harns;
x Dokkum 27-6-1970 Pauline Elizabeth Switters (Paulien, Pol) * Diepenveen 26-2-1948 † Harns, Noarderhaven 87, 30-11-2021; oplieding Christelijk Instituut voor Sociale en Culturele Arbeid (Cisca) te Amsterdam; frijwilliger Asylsikerssintrum te Utrecht, dêr dosint Nederlâns NT2, sûnt 2005 diplomeard idem oan it Regionaal Opleidings Centrum (ROC) te Snits en De Lemmer, ynfalster te Ljouwert; assistint-argivaris Hannemahûs; dr f. Taeke Doede Switters, notaris te Diepenveen en Rotterdam, en Anna Cornelia van Popta

Sjoch: Erfgoed Fundaasje – Genealogy Van Popta – VI.5.4.1
Bern:
1 Arnth Sybren van Tuinen, folget VIII….

2 Reimer Winfrith van Tuinen, folget VIII….

Piter van Tuinen mei beppe Durkje Brouwer en pake Piter van Tuinen

§ PUBLIKAASJES FAN PITER VAN TUINEN
Piter van Tuinen publisearre, ûnder oaren:

-Fictio facit poetam, IB XLVII, 1985, side 97-123
-Swit of swietrook, Phil. Fris., ao 1990, 1992, side 123-131
-Pallas en Mercurius, yn Hermans, J.J.M.e.o. (red.)
-De Franeker universiteitsbibliotheek, 2007, side 171-191
-mei Sybren Sybrandy: Geldzucht en godsvrucht. Bloemlezing uit de brieven van rector Reinerus Neuhusius (1608-1679). De Zeventiende Eeuw. Cultuur in de Nederlanden in interdisciplinair perspectief. 32 (2), side 262
-mei Arjen Dijkstra, Goffe Jensma en Djoeke van Netten Wiskunde als familiebedrijf. Menelaus Winsemius’ lijkrede op Adriaan Metius (1571-1635), 2012
-Salus Iuventutis Suprema Lex. Het Welvaren der Jeugd de hoogste Wet. De Friese Latijnse scholen 1585-1699, 2020..
Sjoch: Sybren Sybrandy en Piter van Tuinen, Geldzucht en godsvrucht

VII.8 Janke van Tuinen (by keninklik beslút 1999 nammeferoaring út Tigchelaar yn Van Tuinen) * Ljouwert 9-5-1954, ferpleechhelp, groepsbegeliedster te Ljouwert; dr fan Hendrik Tigchelaar, fabryksarbeider te Ljouwert, en Anna Flobbe
x Menameradiel 10-8-1973 (sk.) Teunis Arend Kornelis te Velde (Teun) * Bellingwolde 18-11-1943, automonteur; sn fan Roelf te Velde, boer te Bellingwolde en Vriezenveen, en Trijntje Mulder
Bern:
1 Henny te Velde
2 Roelof te Velde
3 Reimer te Velde

VII.9 Pieter Reimer van Tuinen (Pedrotti) * Amsterdam 8-7-1964

VII.10 Dirk Gerbens van Tuinen * Tsjummarum 10-3-1934, (selde geboortedâg as syn suster Pytsy); /St.-Anne/
x
Kines:
1 Gerben van Tuinen
/St.-Jabik/
2 Jan van Tuinen

VII.11 Dirk Sakes van Tuinen * St.-Jabik 27-10-1938; GK; fart sont 1957 op see

GENERAASJE VIII
VIII.1 Sybren van Tuinen; makelder en taksateur te Berltsum; foarsitter Undernimmersklub Berltsum

VIII.2 Feike van Tuinen * Berltsum 27-8-1961; komponist, dirigint, hoarnist, keunstskilder; sjoch: Feike van Tuinen

VIII.3 Johan van Tuinen; túnker te Berltsum; lid Provinsjale Steaten foar it CDA

VIII.4 Arnth Sybren van Tuinen (Sybren) * Rome 31-5-1971; meiwurker teater Frascati te Amsterdam; skaker

VIII.5 Reimer Winfrith van Tuinen * Amsterdam 6-11-1974; húsman, klasseheit, lêsheit te Amsterdam;
w.m. Marian Donner * Amsterdam 11-3-1974; auteur en kollumnist; dr f. Marian Couterier, rjochter te Amsterdam, en Johannes Hendrikus Donner (Hein), skaakgrutmaster en skriuwer
Bern:

1 Ronin Hein van Tuinen * Amsterdam * Amsterdam 29-19-2015; de foarnamme Hein is tafoege yn 2018
Wurk fan Marian Donner, ûnder oaren:
08.30 uur: opstand, roman, Prometheus, Amsterdam, 2006
Lily, roman, Prometheus, Amsterdam, 2011
-Zelfverwoestingsboek – waarom we meer moeten stinken, drinken, bloeden, branden en dansen, pamflet, útjouwerij Das Mag, Amsterdam, 2019 ISBN 9789492478917
-De mens in de machine
,
Prometheus, Amsterdam, 2021 ISBN 9789044647846
De grote weigering, Prometheus – serie Nieuw Licht, Amsterdam, 2022 ISBN 9789044647846
-Columns yn NRC Next en sûnt 2014 yn De Groene Amsterdammer
Zelfverwoestings boek


Wurdt fuortset